§ 33d UWG – Zakaz geoblokowania

Geoblokowanie to techniczna lub umowna praktyka przedsiębiorstw polegająca na różnym traktowaniu klientów ze względu na ich miejsce zamieszkania, obywatelstwo lub lokalizację, bądź na wykluczaniu ich z dostępu do towarów i usług. Zazwyczaj odbywa się to poprzez blokowanie stron internetowych, automatyczne przekierowania na strony specyficzne dla danego kraju, stosowanie różnych cen lub ograniczanie metod płatności. W Unii Europejskiej takie zachowanie jest zasadniczo niedopuszczalne, jeśli dotyczy ofert transgranicznych i nie posiada uzasadnienia merytorycznego. Rozporządzenie UE w sprawie geoblokowania zobowiązuje dostawców do niedyskryminującego traktowania klientów, podczas gdy § 33d UWG w Austrii zapewnia egzekwowanie tych przepisów: naruszenia centralnych zakazów dyskryminacji (w szczególności w dostępie do ofert online, warunków umownych i płatności) stanowią wykroczenie administracyjne i mogą podlegać karze grzywny.

Wybierz dogodny termin teraz:Bezpłatna konsultacja

Geoblokowanie na rynku wewnętrznym UE

Geoblokowanie jest sprzeczne z podstawową ideą rynku wewnętrznego UE. Wewnątrz Unii Europejskiej towary i usługi powinny być swobodnie dostępne, niezależnie od tego, w którym państwie członkowskim mieszka klient. Właśnie tego dotyczy zakaz geoblokowania: przedsiębiorstwa nie mogą dyskryminować klientów wyłącznie ze względu na ich lokalizację.

W praktyce dotyczy to przede wszystkim handlu internetowego. Wielu dostawców próbowało wcześniej wykluczać klientów z innych krajów lub oferować im gorsze warunki. Prowadzi to jednak do sztucznego podziału rynku, co jest sprzeczne z celem jednolitego obszaru gospodarczego.

Typowe problemy na rynku wewnętrznym powstają, gdy:

• klienci nie otrzymują dostępu do sklepu internetowego, mimo że oferta jest zasadniczo dostępna
• żądane są różne ceny bez merytorycznego powodu
• określone kraje są systematycznie dyskryminowane

Zakaz geoblokowania zapewnia klientom porównywalne szanse w całej UE. Jednocześnie przedsiębiorstwa zachowują pewien margines swobody, na przykład w kwestii obszarów dostaw czy decyzji logistycznych. Kluczowe jest zawsze to, że: nierówne traktowanie nie może wynikać wyłącznie z lokalizacji klienta.

Rozporządzenie w sprawie geoblokowania 2018/302 UE – przegląd

Rozporządzenie w sprawie geoblokowania jest centralnym aktem prawnym na poziomie UE. Obowiązuje ono od grudnia 2018 roku i jest skierowane do przedsiębiorstw oferujących towary lub usługi wewnątrz UE. Jego cel jest jasny: zapobieganie nieuzasadnionej dyskryminacji.

Rozporządzenie w sprawie geoblokowania nie ma zastosowania do sytuacji czysto krajowych. Ma ono zastosowanie przede wszystkim wtedy, gdy występuje aspekt transgraniczny wewnątrz rynku wewnętrznego.

Rozporządzenie określa, w jakich obszarach dostawcy muszą traktować klientów jednakowo. Koncentruje się przy tym na trzech kluczowych punktach:

• Dostęp do ofert online nie może być blokowany ani ograniczany
• Warunki umowne i ceny muszą być sformułowane w sposób niedyskryminujący
• Metody płatności nie mogą być oferowane w różny sposób w zależności od pochodzenia

Rozporządzenie nie zobowiązuje przedsiębiorstw do dostarczania towarów do wszystkich krajów. Sprzedawca ma prawo ograniczyć swój obszar dostaw.

§ 33d UWG jako przepis krajowy

§ 33d UWG wdraża wytyczne UE w Austrii. Przepis ten nie tworzy nowych zakazów, lecz zapewnia, że naruszenia rozporządzenia w sprawie geoblokowania będą faktycznie sankcjonowane.

Istota regulacji jest prosta: kto narusza centralne wytyczne rozporządzenia UE, popełnia wykroczenie administracyjne. Organy mogą w takich przypadkach nakładać kary pieniężne.

Typowe skutki naruszenia to:

• Kary pieniężne nakładane przez powiatowy organ administracji
• Postępowania przed sądami administracyjnymi w przypadku skarg
• dodatkowe roszczenia ze strony konkurentów lub klientów

Wobec mniejszych przedsiębiorstw stosuje się łagodniejsze podejście. W określonych przypadkach na pierwszym planie stawia się doradztwo, zanim zostanie nałożona kara. Niemniej jednak ryzyko pozostaje, jeśli przedsiębiorstwa nie dostosują swoich systemów.

§ 33d UWG jasno wskazuje: geoblokowanie nie jest błahym przewinieniem. Kto w sposób niedopuszczalny dyskryminuje klientów na rynku wewnętrznym UE, musi liczyć się z konkretnymi konsekwencjami prawnymi.

Niedozwolone formy geoblokowania

Nie każde zróżnicowane traktowanie jest zabronione, ale wiele typowych praktyk jest wyraźnie niedopuszczalnych. Decydujące jest to, czy dostawca dyskryminuje klientów wyłącznie ze względu na ich miejsce zamieszkania lub obywatelstwo.

Zasady geoblokowania obejmują przede wszystkim sprzedaż cyfrową. Gdy tylko klient z innego państwa UE chce skorzystać z oferty, obowiązują surowe zasady równego traktowania.

Niedopuszczalne są w szczególności:

• Środki techniczne lub organizacyjne, które wykluczają klientów z określonych krajów
• zróżnicowane warunki bez merytorycznego powodu, na przykład w zakresie cen lub treści umów
• ograniczenia w procesie zamawiania, które celowo dotyczą określonych grup użytkowników

Przepisy mają zastosowanie niezależnie od tego, czy zachowanie jest świadome, czy zautomatyzowane. Również ustandaryzowane systemy lub domyślne funkcje sklepu mogą naruszać zakaz.

Blokowanie sklepów internetowych i stron WWW

Jedną z najczęstszych form geoblokowania jest całkowite lub częściowe blokowanie stron internetowych. Dostawca uniemożliwia przy tym użytkownikom z określonych krajów sam dostęp do sklepu internetowego. Technicznie odbywa się to najczęściej poprzez adres IP lub dane lokalizacyjne. Klient nie otrzymuje wtedy dostępu lub otrzymuje jedynie ograniczoną wersję strony.

Typowe niedopuszczalne środki to:

• blokowanie dostępu do sklepu internetowego dla użytkowników zagranicznych
• ograniczenie funkcji, na przykład brak możliwości korzystania z koszyka lub złożenia zamówienia
• celowe ukrywanie produktów lub cen dla określonych krajów

Takie blokady są zasadniczo zabronione, jeśli są wymierzone wyłącznie w lokalizację klienta. Wyjątek istnieje tylko wtedy, gdy przepisy prawne czynią ograniczenie bezwzględnie koniecznym.

Dla przedsiębiorstw oznacza to: strony internetowe muszą być zaprojektowane tak, aby klienci z całej UE mogli mieć do nich zasadniczo dostęp.

Automatyczne przekierowania bez zgody

Wielu dostawców automatycznie przekierowuje użytkowników na wersję swojej strony internetowej przeznaczoną dla danego kraju. Właśnie tego dotyczy kolejny centralny zakaz.

Przekierowanie jest dozwolone tylko wtedy, gdy klient wyrazi na to wyraźną zgodę. Bez tej zgody dostawca nie może po prostu wysłać użytkownika na inną wersję strony.

Problematyczne są przede wszystkim:

• automatyczne przekierowanie na krajowe strony internetowe bez możliwości wyboru
• ukryte ograniczenia poprzez inne wersje językowe lub cenowe
• utrudniony dostęp do pierwotnie żądanej strony

Klienci powinni sami decydować, z której oferty chcą skorzystać. Klient z Austrii może zatem korzystać również z niemieckiej wersji sklepu, jeśli oferuje ona lepsze warunki.

Zróżnicowane ceny i warunki umowne

Zróżnicowane ceny lub warunki umowne są dopuszczalne tylko wtedy, gdy są uzasadnione merytorycznie. Ustawa nie zabrania różnic cenowych jako takich, lecz dyskryminacji wyłącznie ze względu na lokalizację klienta.

W praktyce często zdarza się, że klienci z różnych krajów widzą różne oferty. Problematyczne staje się to jednak wtedy, gdy klientom aktywnie uniemożliwia się skorzystanie z korzystniejszej oferty.

Niedopuszczalne są w szczególności:

• wyższe ceny tylko ze względu na miejsce zamieszkania klienta
• odbiegające od normy ogólne warunki handlowe bez zrozumiałego powodu
• odmowa zawarcia umowy przy identycznym świadczeniu

Dozwolone pozostaje natomiast prowadzenie przez przedsiębiorstwa różnych stron internetowych z różnymi cenami.

Wybierz dogodny termin teraz:Bezpłatna konsultacja

Dyskryminacja w zakresie metod płatności

Również przy płatności dostawcy muszą traktować wszystkich klientów jednakowo. Gdy tylko przedsiębiorstwo akceptuje określone metody płatności, musi je zasadniczo oferować wszystkim klientom z UE.

Pochodzenie klienta lub jego środka płatniczego nie może odgrywać żadnej roli. Dotyczy to w szczególności miejsca prowadzenia rachunku bankowego lub państwa wydania karty kredytowej.

Niedopuszczalne są na przykład:

• odmowa płatności z określonych państw UE
• ograniczanie poszczególnych metod płatności dla klientów zagranicznych
• dodatkowe warunki tylko ze względu na lokalizację

Celem jest jednolita i uczciwa obsługa płatności na rynku wewnętrznym. Klienci powinni mieć takie same możliwości sfinalizowania zakupu, niezależnie od miejsca zamieszkania.

Wyjątki wchodzą w grę tylko w wąskich granicach, na przykład przy konkretnych obawach o bezpieczeństwo lub braku weryfikacji zdolności kredytowej. Muszą one być jednak zrozumiałe i proporcjonalne.

Dopuszczalne ograniczenia i wyjątki

Nie każde nierówne traktowanie jest automatycznie zabronione. Prawo uznaje, że przedsiębiorstwa muszą podejmować decyzje ekonomiczne i organizacyjne. Dlatego istnieją wyraźne wyjątki od zakazu geoblokowania.

Ważne jest to, że: ograniczenie nie może opierać się wyłącznie na pochodzeniu klienta. Musi istnieć merytoryczny powód.

Typowe dopuszczalne konstelacje to:

• ograniczenie obszaru dostaw do określonych krajów
• różne ceny ze względu na podatki lub koszty wysyłki
• dostosowanie ofert do wymogów prawnych poszczególnych państw

Kluczowym punktem jest brak obowiązku dostawy do innych państw UE. Sprzedawca nie musi dostarczać towarów do całej Europy. Nie może jednak uniemożliwiać klientom zakupu na tych samych warunkach, jeśli sami zorganizują odpowiednie rozwiązanie w zakresie dostawy.

Brak obowiązku dostawy do wszystkich państw UE

Zakaz geoblokowania nie oznacza, że przedsiębiorstwa muszą dostarczać towary do całej Europy. Sprzedawcy mogą sami decydować, do których krajów wysyłają swoje towary. Ta swoboda przedsiębiorcza zostaje w pełni zachowana.

Ważne jest jednak rozróżnienie: decyzja o obszarze dostaw jest dozwolona, dyskryminacja klientów – nie. Dostawca może zatem powiedzieć, że dostarcza towary tylko na terenie Austrii. Nie może jednak odmówić zakupu klientowi zagranicznemu, jeśli ten poda austriacki adres dostawy.

Typowe dopuszczalne rozwiązania to:

• ograniczenie wysyłki do określonych krajów lub regionów
• odbiór towaru w siedzibie przedsiębiorstwa
• organizacja dostawy przez samego klienta

Dla przedsiębiorstw oznacza to jasne reguły gry. Logistyka może być ograniczona, ale dostęp do zakupu nie może być blokowany.

Zróżnicowane oferty w przypadku uzasadnienia merytorycznego

Zróżnicowane oferty są dopuszczalne, jeśli istnieje obiektywny powód. Ustawa nie wymaga pełnej równości, lecz zrozumiałego i uczciwego zróżnicowania.

W praktyce dużą rolę odgrywają czynniki ekonomiczne i prawne. Przedsiębiorstwa mogą dostosowywać swoje ceny i świadczenia do ram zewnętrznych.

Dopuszczalnymi powodami mogą być:

• różne stawki podatkowe w państwach UE
• odmienne koszty wysyłki lub nakłady logistyczne
• krajowe wymogi ustawowe lub warunki rynkowe

Decydujący jest zawsze związek z czynnikiem merytorycznym. Gdy tylko nierówne traktowanie wiąże się wyłącznie z miejscem zamieszkania lub obywatelstwem, staje się ono niedopuszczalne.

Specyfika usług i treści cyfrowych

Nie wszystkie usługi podlegają w pełni zakazowi geoblokowania. Właśnie w obszarze cyfrowym obowiązują szczególne zasady, które zaskakują wielu użytkowników. Ważny punkt dotyczy treści chronionych prawem autorskim, takich jak usługi streamingowe. Podlegają one często innym wymogom ustawowym. Dlatego w tym przypadku nadal mogą istnieć ograniczenia.

Typowe cechy szczególne to:

• Streaming i treści online podlegają własnym regulacjom
• niektóre branże są wyłączone z zakresu stosowania
• dostęp może być powiązany z prawami licencyjnymi lub obszarami użytkowania

Dodatkowo obowiązuje tak zwana przenośność wewnątrz UE. Użytkownicy mogą korzystać z określonych treści cyfrowych również za granicą, jeśli legalnie subskrybowali je w kraju ojczystym.

Dla dostawców oznacza to: ocena prawna zależy silnie od rodzaju usługi. Podczas gdy klasyczne sklepy internetowe podlegają surowym zasadom, w przypadku treści cyfrowych istnieją zróżnicowane wytyczne.

Konsekwencje prawne naruszenia zasad geoblokowania

Naruszenia zakazu geoblokowania mają w Austrii dwie centralne płaszczyzny prawne: prawo administracyjne i prawo konkurencji według UWG. Przedsiębiorstwa muszą zatem liczyć się z karami urzędowymi i roszczeniami cywilnoprawnymi.

Konsekwencje administracyjnoprawne według § 33d UWG

Kto narusza rozporządzenie w sprawie geoblokowania, popełnia wykroczenie administracyjne. Sankcja wynika bezpośrednio z § 33d UWG.

Konkretnie grożą:

• kara pieniężna do wysokości 2 900 € nakładana przez powiatowy organ administracji
• zastępcza kara pozbawienia wolności do dwóch tygodni, jeśli kara pieniężna nie zostanie zapłacona
• postępowanie z urzędu, czyli niezależnie od tego, czy klient aktywnie złoży skargę

Dla małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP) obowiązuje zasada szczególna:
W określonych warunkach organ może najpierw postąpić zgodnie z zasadą „doradzać zamiast karać” i wyznaczyć termin na usunięcie naruszenia.

Znaczenie dla przedsiębiorstw i sprzedawców online

Dla przedsiębiorstw zakaz geoblokowania ma bezpośrednie znaczenie praktyczne. Właśnie w handlu internetowym zasady te wpływają na niemal wszystkie procesy, od sklepu internetowego po obsługę płatności.

Wiele naruszeń nie powstaje celowo, lecz wynika z technicznych ustawień domyślnych lub przestarzałych systemów. Dlatego decydujące znaczenie ma regularna weryfikacja.

Szczególnie istotne są:

• Systemy sklepów internetowych z automatycznym rozpoznawaniem kraju
• struktury cenowe lub ofertowe specyficzne dla danego kraju
• systemy płatności z ograniczonymi funkcjami

Przedsiębiorstwa muszą aktywnie dostosowywać swoje procesy. Tylko w ten sposób można zapewnić, że klienci z całej UE będą traktowani prawidłowo.

Dostosowanie sklepów internetowych i regulaminów

Praktyczna implementacja zasad geoblokowania odbywa się przede wszystkim w sklepie internetowym i w ogólnych warunkach handlowych. Właśnie tutaj powstaje najwięcej ryzyk prawnych.

Przedsiębiorstwa powinny celowo sprawdzać i dostosowywać swoje systemy. Chodzi przy tym nie tylko o teksty prawne, ale również o funkcje techniczne.

Ważne obszary dostosowania to:

• dostępność sklepu internetowego dla wszystkich klientów z UE
• jednolita prezentacja cen i warunków umownych
• niedyskryminujące sformułowanie metod płatności

Również małe detale mogą być decydujące. Automatyczne przekierowanie lub zablokowana metoda płatności może już stanowić naruszenie. Kto działa wcześnie, znacznie redukuje ryzyko i jednocześnie wzmacnia zaufanie klientów.

Korzyści z pomocy prawnej

Zasady geoblokowania wydają się na pierwszy rzut oka techniczne, ale mają jasne konsekwencje prawne. Przedsiębiorstwa muszą sprawdzić, czy ich sklep internetowy, obsługa płatności, ogólne warunki handlowe lub umowy dystrybucyjne nie dyskryminują w sposób niedopuszczalny klientów z innych państw UE. Już automatyczne przekierowanie, zablokowana metoda płatności lub odrzucony zakup mogą wywołać problemy prawne.

Wsparcie adwokackie pomaga wcześnie rozpoznać ryzyka i uniknąć kosztownych konsekwencji. Jest to szczególnie ważne dla operatorów sklepów internetowych, platform i struktur dystrybucyjnych z klientami z wielu państw UE.

• Bezpieczna pod względem prawnym weryfikacja sklepu internetowego, ogólnych warunków handlowych, metod płatności i warunków dostawy.
• Unikanie kar administracyjnych według § 33d UWG i ewentualnych roszczeń z tytułu UWG.
• Jasne rekomendacje działań, gdy klienci, konkurenci lub organy zarzucają geoblokowanie.

Wybierz dogodny termin teraz:Bezpłatna konsultacja

Często zadawane pytania – FAQ

Wybierz dogodny termin teraz:Bezpłatna konsultacja