AİHM, 27.03.2019 tarihli kararında (C-681/17) şöyle karar verdi: Tüketiciler, internet üzerinden sipariş edilen bir yatağın koruyucu folyosu deneme amaçlı çıkarılmış olsa bile, cayma hakkı kapsamında bu yatağı satıcıya iade etme hakkına sahiptir.
Deneme için folyo çıkarıldı
Almanya’dan bir tüketici olan Sascha L., internetten bir yatak sipariş etti. Teslimatın ardından deneme amaçlı yatmak için koruyucu folyoyu çıkardı. Buraya kadar her şey yolunda.
Deneme yatışından sonra Sascha L., cayma hakkını kullanmaya karar verdi. Böylece yatak satıcıya geri gönderildi ve L., 1.094,52 Euro tutarındaki satın alma bedelinin iade edilmesini bekledi.
Mühür olmadan iade kabul edilmedi
Ancak mobilya satıcısı satın alma bedelini iade etmedi.
Cayma hakkında bir istisna, mühürlü olarak teslim edilen ve sağlığı koruma veya hijyen nedenleriyle iadeye uygun olmayan ürünlerde, teslimattan sonra mühürleri açılmışsa cayma hakkının olmadığını belirtir.
Mobilya satıcısı, yatakların bu ürün kategorisine girdiği görüşündeydi.
AİHM’nin kararı
Dava, Alman Federal Mahkemesi’ne kadar ulaştı ve mahkeme konuyu ön karar için AİHM’ye sundu.
AİHM, yatakların prensip olarak internet üzerinden satın alındıktan sonra denenebileceğine ve niteliklerinin kontrol edilebileceğine hükmetti. AİHM’nin görüşüne göre yataklar, mühür açıldıktan sonra hijyenik veya sağlık nedenleriyle üçüncü şahıslar tarafından kullanılamayacak ürünler kategorisine girmemektedir.
Bir yandan AİHM, otellerde yatakların birçok kişi tarafından art arda kullanıldığı gerçeğine atıfta bulundu. Bu, bizim görüşümüze göre pek de yerinde olmayan bir argüman. Özellikle kullanılmış bir otel yatağını muhtemelen kimse satın almaz.
Diğer yandan AİHM, yatak denemesini kıyafet denemesiyle karşılaştırdı. Kıyafet denemesinde de ürünler insan cildiyle temas eder. Buna rağmen, insan cildiyle teması önlemek için bu ürünleri özel koruma gereksinimlerine tabi tutma uygulaması yoktur. Bu argüman bizce anlaşılabilir ve daha uygundur. Koruyucu folyosu olmayan yeni bir yatağın kısa süreli testi, sürekli kullanımda olan bir otel yatağından ziyade yeni bir kıyafet denemesine daha çok benzetilebilir.
En kötü durumda, satıcı hem kıyafetleri hem de yatakları yeniden satmadan önce temizleyebilir ve dezenfekte edebilir. Özetle, yataklar mühürlü olarak teslim edilen ve sağlığı koruma veya hijyen nedenleriyle iadeye uygun olmayan, teslimattan sonra mühürleri açılmış ürünler kategorisine girmemektedir.
Dikkat
Tüketici ürünü inceleme sırasında aşırı kullanmış olsa bile, cayma hakkını kaybetmez. Ancak bu durumda, ürünün niteliğini, özelliklerini ve işlevini kontrol etmek için gerekli olmayan bir kullanım sonucu oluşan değer kaybından sorumlu olur.
Sonuç
AİHM bu kararla kırmızı bir çizgi çekmiştir. İnceleme sırasında insan cildiyle temas eden her ürün otomatik olarak kullanılamaz hale gelmez.
Oldukça mantıklı bir karar. Sonuçta oturma odasındaki kanepeyi de misafirler oturduktan sonra atmazsınız.
