§ 14a UWG – Recht op informatie

Het recht op informatie volgens § 14a UWG stelt bepaalde instellingen in staat om de identiteit te onthullen van personen of ondernemingen die mogelijk het mededingingsrecht schenden. De achtergrond hiervan is dat oneerlijke handelspraktijken vaak plaatsvinden via telefoonnummers of postbussen, zonder dat de verantwoordelijke persoon onmiddellijk herkenbaar is. Om ervoor te zorgen dat rechtsschendingen toch vervolgd kunnen worden, verplicht de wet bepaalde post- en telecommunicatiebedrijven om beschikbare klantgegevens te verstrekken. De aanspraak dient zodoende voor de opheldering van mededingingsinbreuken en vergemakkelijkt de handhaving van het recht inzake eerlijke mededinging.

Kies nu uw gewenste afspraak:Gratis eerste gesprek

Instanties met recht op informatie volgens § 14a UWG

Het recht op informatie volgens § 14a UWG staat niet open voor iedereen die een mededingingsinbreuk vermoedt. De wetgever heeft de kring van gerechtigden bewust beperkt. Hiermee moet worden voorkomen dat persoonsgegevens zonder voldoende controle worden verstrekt.

De regeling heeft tot doel om oneerlijke handelspraktijken effectief op te helderen, maar tegelijkertijd de belangen van de betrokken gebruikers te beschermen. Daarom mogen alleen bepaalde wettelijk genoemde instellingen om informatie verzoeken.

Wie niet tot deze groep personen behoort, kan zich niet beroepen op § 14a UWG en moet nagaan of er andere juridische mogelijkheden bestaan.

Instanties met procesbevoegdheid

Tot de instanties met een recht op informatie behoren diverse organisaties aan wie de wet een bijzondere rol toekent bij de handhaving van het mededingingsrecht. Zij kunnen optreden wanneer zij een gegrond vermoeden van een oneerlijke handelspraktijk hebben en de identiteit van de verantwoordelijke nodig hebben voor de rechtsvervolging.

Hiertoe behoren:

• Wirtschaftskammer Österreich (Oostenrijkse Kamer van Koophandel)
• Bundeskammer für Arbeiter und Angestellte (Kamer van Arbeid)
• Österreichischer Gewerkschaftsbund (Oostenrijks Vakverbond)
• Bundeswettbewerbsbehörde (Federale Mededingingsautoriteit)
• Verein für Konsumenteninformation (Vereniging voor Consumenteninformatie)

Deze instellingen vertegenwoordigen publieke of collectieve belangen en moeten mededingingsinbreuken effectief kunnen bestrijden. Het recht op informatie biedt hen de mogelijkheid om verantwoordelijken te identificeren die achter een telefoonnummer of postbus schuilgaan.

Vereniging ter bescherming tegen oneerlijke concurrentie

Naast de wettelijk genoemde instellingen heeft ook de Schutzverband gegen den unlauteren Wettbewerb (Beschermingsvereniging tegen Oneerlijke Mededinging) recht op informatie.

De Schutzverband houdt zich al vele jaren bezig met de vervolging van mededingingsinbreuken en ondersteunt eerlijke concurrentie. In de praktijk treedt zij op wanneer ondernemingen worden benadeeld door misleidende reclame, agressieve verkooppraktijken of andere oneerlijke maatregelen.

Om dergelijke inbreuken effectief te kunnen vervolgen, mag de vereniging onder de voorwaarden van § 14a UWG de verstrekking van gebruikersgegevens verlangen. De informatie dient daarbij uitsluitend om de mogelijke overtreder te identificeren en verdere juridische stappen voor te bereiden.

Geen recht op informatie voor concurrenten

Verrassend voor veel ondernemers is het feit dat concurrenten zelf geen recht op informatie hebben volgens § 14a UWG.

Wie rechtstreeks door een mededingingsinbreuk wordt getroffen, kan de verstrekking van de gegevens daarom niet uitsluitend op deze bepaling baseren. De wetgever wilde voorkomen dat ondernemingen de regeling als algemeen opsporingsinstrument tegen concurrenten zouden gebruiken.

Dit betekent echter niet dat concurrenten machteloos zijn. Afhankelijk van de feiten kunnen andere wettelijke informatieclaims of gerechtelijke mogelijkheden voor de identificatie van de verantwoordelijke in aanmerking komen.

Informatieplichtige ondernemingen

Niet elke onderneming hoeft informatie te verstrekken volgens § 14a UWG. Het voorschrift richt zich uitsluitend tot dienstverleners die vanwege hun werkzaamheden over bepaalde gebruikersgegevens beschikken.

De wetgever heeft deze ondernemingen geselecteerd omdat zij vaak de enige instanties zijn die een verband kunnen leggen tussen een telefoonnummer, een postbus en de daarachter schuilgaande persoon.

Postdienstverleners

Informatieplichtig zijn ondernemingen die postdiensten aanbieden en daarbij de namen en adressen van hun gebruikers verwerken.

De regeling moet voorkomen dat personen of ondernemingen zich achter een postbus verschuilen en daardoor hun identiteit verhullen. Wie zakelijke correspondentie uitsluitend via een postbus afhandelt, mag zich niet louter daardoor aan juridische vervolging kunnen onttrekken.

Indien er een toelaatbaar verzoek om informatie voorligt, moet de postdienstverlener de beschikbare gegevens verstrekken, voor zover deze zonder aanvullend onderzoek beschikbaar zijn.

Telecommunicatieaanbieders

Ook telecommunicatieaanbieders vallen onder § 14a UWG.

Hiertoe behoren ondernemingen die telefoonaansluitingen of vergelijkbare communicatiediensten aanbieden. Juist bij reclameoproepen of andere mededingingsrechtelijk relevante handelingen is vaak alleen een telefoonnummer bekend.

Het recht op informatie maakt het in dergelijke gevallen mogelijk om de persoon of de onderneming achter een telefoonnummer te identificeren. Hierdoor kunnen mededingingsinbreuken effectiever worden vervolgd.

Grenzen van de informatieplicht

De informatieplicht is niet onbegrensd. Dienstverleners hoeven geen uitgebreid onderzoek in te stellen en geen nieuwe informatie te vergaren.

Er worden alleen gegevens verstrekt,

• die reeds aanwezig zijn,
• die zonder verder onderzoek beschikbaar zijn,
• die betrekking hebben op een binnenlandse postbus of een binnenlands telefoonnummer.

Informatie die de aanbieder eerst tijdrovend zou moeten opzoeken, valt er dus niet onder. De wetgever wilde het recht op informatie beperken tot die gegevens die reeds in de normale bedrijfsvoering worden opgeslagen.

Kies nu uw gewenste afspraak:Gratis eerste gesprek

Voorwaarden voor een recht op informatie

Het recht op informatie volgens § 14a UWG vereist dat aan meerdere wettelijke voorwaarden is voldaan. De wetgever heeft deze eisen bewust streng geformuleerd, omdat de verstrekking van gebruikersgegevens een inbreuk vormt op de privacy van de betrokken persoon. Informatieverstrekking komt daarom alleen in aanmerking wanneer er een begrijpelijk belang bij de rechtsvervolging bestaat en de wettelijke voorwaarden volledig zijn vervuld.

Wie om informatie verzoekt, moet de afzonderlijke voorwaarden reeds in het informatieverzoek uiteenzetten. Indien de vereiste gegevens ontbreken, faalt de aanspraak.

Gegrond vermoeden van een oneerlijke handelspraktijk

Centraal in het recht op informatie staat een gegrond vermoeden van een oneerlijke handelspraktijk.

Het is niet voldoende om louter een mededingingsinbreuk te vermoeden. Er moeten veeleer concrete feiten voorliggen die het vermoeden aannemelijk maken. De verzoeker moet daarom toelichten welk gedrag wordt betwist en waarom dit gedrag mogelijk in strijd is met het mededingingsrecht.

Een gegrond vermoeden kan bijvoorbeeld aanwezig zijn bij:

• misleidende reclame
• agressieve verkoopmethoden
• verhulde bedrijfsidentiteit
• andere oneerlijke handelspraktijken jegens consumenten

Hoe nauwkeuriger de feitelijke omstandigheden worden beschreven, hoe gemakkelijker de rechtmatigheid van het informatieverzoek kan worden beoordeeld. Een loutere bewering zonder concrete aanwijzingen volstaat niet.

Schriftelijk verzoek om informatie

De wet vereist uitdrukkelijk een schriftelijk verzoek om informatie.

De verzoeker moet daarin alle voorwaarden op begrijpelijke wijze uiteenzetten. Daartoe behoren in het bijzonder de aanwijzingen voor het vermoeden en de motivering waarom de gevraagde gegevens nodig zijn.

De schriftelijke vorm schept duidelijkheid voor alle betrokkenen. Het documenteert de inhoud van het verzoek en maakt een latere toetsing van de wettelijke voorwaarden mogelijk.

Een informatieverzoek moet het volgende bevatten:

• de uiteenzetting van de noodzakelijkheid voor de rechtsvervolging
• de beschrijving van de vermoede mededingingsinbreuk,
• de redenen voor het vermoeden,
• de concreet benodigde gegevens,

Noodzakelijkheid van de gegevens voor de rechtsvervolging

De gevraagde gegevens moeten noodzakelijk zijn voor de vervolging van de vermoede mededingingsinbreuk. Het recht op informatie is niet bedoeld om algemene informatie over een persoon of onderneming te verkrijgen. Het doel is veeleer om de identiteit van een mogelijke overtreder vast te stellen en daardoor de handhaving van mededingingsrechtelijke claims mogelijk te maken.

De verzoeker moet daarom begrijpelijk aantonen waarom hij de informatie nodig heeft. Daarbij volstaat het niet om louter te wijzen op een algemeen belang bij de identiteit van de gebruiker. Er moet veeleer een concreet verband bestaan tussen de gevraagde gegevens en de geplande rechtsvervolging.

Ontbreken van andere mogelijkheden tot verkrijging

Een verdere voorwaarde is dat de vereiste informatie niet via algemeen toegankelijke bronnen kan worden verkregen. De wetgever ziet het recht op informatie als een hulpmiddel voor bijzondere situaties waarin de identiteit van de verantwoordelijke ondanks redelijk onderzoek verborgen blijft.

Daarom moet de verzoeker aantonen waarom andere informatiebronnen niet volstaan. Indien de benodigde gegevens reeds uit openbaar toegankelijke registers, colofongegevens of vergelijkbare bronnen kunnen worden gehaald, bestaat er geen aanspraak op basis van § 14a UWG. Pas wanneer dergelijke mogelijkheden zijn uitgesloten, komt de wettelijke informatieplicht in aanmerking.

Door deze beperking moet worden voorkomen dat het recht op informatie wordt gebruikt voor de eenvoudige verkrijging van gegevens, hoewel de informatie reeds op een andere manier beschikbaar zou zijn. Hierdoor blijft de verstrekking van persoonsgegevens beperkt tot die gevallen waarin dit daadwerkelijk noodzakelijk is.

Omvang van de te verstrekken gegevens

Het recht op informatie volgens § 14a UWG geeft geen recht op inzage in alle gegevens van een gebruiker. De wet beperkt de omvang van de informatie bewust tot die gegevens die noodzakelijk zijn voor de identificatie van de verantwoordelijke. Hiermee wordt beoogd een passend evenwicht te creëren tussen een effectieve rechtsvervolging en de bescherming van persoonsgegevens.

Verstrekt moeten worden de naam of de bedrijfsnaam van de gebruiker en diens adres, voor zover deze gegevens bij de dienstverlener aanwezig zijn. De aanbieder hoeft alleen die informatie bekend te maken die hij reeds voor het verlenen van zijn diensten verwerkt en opgeslagen heeft. Er bestaat geen verplichting tot het verkrijgen van aanvullende informatie.

Bovendien heeft de regeling alleen betrekking op gegevens die betrekking hebben op een binnenlandse postbus of een niet openbaar geregistreerd binnenlands telefoonnummer. Hiermee worden gevallen gedekt waarin de identiteit van de verantwoordelijke juist door het gebruik van een postbus of telefoonnummer verborgen blijft. De informatie dient daarom uitsluitend voor de vaststelling van de persoon of de onderneming achter deze communicatiemiddelen.

De dienstverlener hoeft echter geen eigen onderzoek uit te voeren. Indien bepaalde informatie niet aanwezig is of alleen door aanvullend onderzoek vaststelbaar is, bestaat er in zoverre geen informatieplicht.

Verloop van de informatieprocedure

De informatieprocedure begint met een schriftelijk verzoek om informatie van de daartoe gerechtigde instantie. In dit schrijven moeten de wettelijke voorwaarden worden uiteengezet en de redenen voor het vermoeden van een oneerlijke handelspraktijk worden toegelicht.

Na ontvangst van het verzoek controleert de dienstverlener of aan de formele voorwaarden is voldaan. Anders dan een rechtbank hoeft hij daarbij niet te beoordelen of er daadwerkelijk sprake is van een mededingingsinbreuk. Doorslaggevend is veeleer of het informatieverzoek de vereiste gegevens bevat en de wettelijke voorwaarden begrijpelijk uiteenzet.

Indien het verzoek voldoet aan de eisen van de wet, dient de aanbieder de beschikbare gegevens schriftelijk bekend te maken. De procedure moet een snelle identificatie van de mogelijke overtreder mogelijk maken en daardoor de latere handhaving van mededingingsrechtelijke claims vergemakkelijken.

In de praktijk komt aan het informatieverzoek een bijzondere betekenis toe. Hoe duidelijker en begrijpelijker de voorwaarden worden gepresenteerd, hoe kleiner het risico op vertragingen of een afwijzing van het verzoek.

Termijn voor informatieverstrekking

De wet stelt geen concreet aantal dagen vast waarbinnen de informatie moet worden verstrekt. In plaats daarvan vereist § 14a UWG een redelijke termijn.

Wat als redelijk geldt, hangt af van de omstandigheden van het specifieke geval. Volgens de heersende opvatting in de juridische literatuur moet de informatie echter binnen een overzichtelijke periode worden verstrekt. Vaak wordt daarbij een termijn van ongeveer twee weken als richtlijn gehanteerd.

Door deze regeling moet worden gewaarborgd dat de identiteit van de verantwoordelijke zo snel mogelijk kan worden vastgesteld.

Vorm van de informatie

De informatie zelf moet schriftelijk worden verstrekt. Hierdoor blijft controleerbaar welke informatie is verstrekt en op welke basis de gegevensoverdracht heeft plaatsgevonden.

De schriftelijke vorm dient zowel ter bescherming van de verzoeker als ter bescherming van de dienstverlener. Het creëert een duidelijke documentatie van het proces en vergemakkelijkt een latere toetsing, mocht er strijd ontstaan over de rechtmatigheid van de informatieverstrekking.

Kosten en aansprakelijkheid in verband met het recht op informatie

Het verstrekken van informatie volgens § 14a UWG kan voor de betrokken dienstverlener gepaard gaan met organisatorische en economische inspanningen. Daarom bepaalt de wet dat de verzoeker de aanbieder de redelijke kosten van de informatieverstrekking moet vergoeden. Hiermee moet worden voorkomen dat ondernemingen de kosten verbonden aan de verwerking van een informatieverzoek zelf moeten dragen.

Een uitzondering geldt voor de Bundeswettbewerbsbehörde, die volgens de wet geen kostenvergoeding hoeft te betalen.

Bovendien beschermt de wet de dienstverlener tegen mogelijke financiële gevolgen van de gegevensdoorgifte. De verzoeker moet de aanbieder vrijwaren voor claims die gebruikers naar aanleiding van de informatieverstrekking geldend zouden kunnen maken. De dienstverlener mag vanwege de verstrekking van de gegevens niet met kosten of schade blijven zitten. Deze risico’s worden in beginsel gedragen door degene die om de informatie verzoekt.

Op deze manier moet worden gewaarborgd dat de dienstverlener door de wettelijk voorziene verstrekking van gegevens geen financiële nadelen ondervindt en gerechtvaardigde informatieverzoeken zonder onredelijk risico kan verwerken.

Handhaving van het recht op informatie

Het recht op informatie volgens § 14a UWG moet ervoor zorgen dat gerechtvaardigde informatieverzoeken niet zonder effect blijven. Indien een dienstverlener weigert de vereiste gegevens te verstrekken of niet binnen een redelijke termijn reageert, bestaan er juridische mogelijkheden om de aanspraak af te dwingen.

Daarbij dient de gerechtelijke handhaving niet alleen ter bescherming van de gerechtigde instellingen. Het zorgt er ook voor dat onafhankelijk wordt getoetst of de wettelijke voorwaarden daadwerkelijk aanwezig zijn. Op deze manier ontstaat er een evenwicht tussen het belang bij een effectieve rechtsvervolging en de bescherming van de betrokken gebruikers.

Kies nu uw gewenste afspraak:Gratis eerste gesprek

Weigering van informatie

Niet elk informatieverzoek leidt tot de verstrekking van de gewenste informatie. Een dienstverlener kan de informatie weigeren wanneer de wettelijke voorwaarden niet zijn vervuld of wanneer essentiële gegevens ontbreken.

Een weigering komt in aanmerking wanneer er geen voldoende vermoeden van een oneerlijke handelspraktijk wordt aangetoond of wanneer de gevraagde gegevens niet onder het toepassingsgebied van § 14a UWG vallen. Evenzo bestaat er geen plicht tot verstrekking van informatie die de aanbieder niet heeft of die pas door aanvullend onderzoek verkregen zou moeten worden.

De afwijzing van een informatieverzoek betekent echter niet automatisch dat er geen recht op informatie bestaat. Of de weigering rechtmatig is geschied, kan gerechtelijk worden getoetst.

Gerechtelijke geldendmaking

Indien de dienstverlener zijn informatieplicht niet nakomt, kan de aanspraak voor de rechter geldend worden gemaakt. De rechtbank toetst dan of aan de wettelijke voorwaarden van § 14a UWG is voldaan en of er een recht op verstrekking van de gegevens bestaat.

Daarbij staat niet de vraag centraal of de beweerde mededingingsinbreuk daadwerkelijk heeft plaatsgevonden. Doorslaggevend is veeleer of er een gegrond vermoeden bestaat en of aan de overige voorwaarden voor de informatie is voldaan. Indien de rechtbank tot deze conclusie komt, kan zij de dienstverlener verplichten tot het verstrekken van de informatie.

Uw voordelen met juridische ondersteuning

Het recht op informatie volgens § 14a UWG kan een belangrijke basis zijn om de identiteit van personen of ondernemingen achter oneerlijke handelspraktijken vast te stellen. In de praktijk komt het echter vaak aan op de juiste rechtsgrondslag, een zorgvuldige motivering van het vermoeden en de naleving van de wettelijke voorwaarden. Zelfs kleine fouten kunnen ertoe leiden dat een informatieverzoek zonder succes blijft.

Juridische begeleiding helpt om de feiten juridisch correct in te schatten en de noodzakelijke stappen doelgericht te zetten. Hierdoor kunnen tijdverlies en vermijdbare risico’s worden beperkt.

Uw voordelen in één oogopslag:

• Gefundeerde juridische toetsing of aan de voorwaarden van § 14a UWG of andere informatieclaims is voldaan.
• Juridisch zekere voorbereiding en handhaving van het informatieverzoek jegens de verantwoordelijke dienstverlener.
• Strategische ondersteuning bij de vervolging van mededingingsinbreuken en de handhaving van verdere claims.

Kies nu uw gewenste afspraak:Gratis eerste gesprek

Veelgestelde vragen – FAQ

Kies nu uw gewenste afspraak:Gratis eerste gesprek