Başkasının Arazisine İnşaat Yapmak
Avusturya’da “superficies solo cedit” (Yapı, zemine tabidir) ilkesi geçerlidir. Zemine sıkıca bağlı olan tüm şeyler (örneğin: bir ev), inşaat yapılan arazinin sahibine aittir. Başkasının arazisi üzerine inşa edilen veya edilmiş olan yapılar söz konusu olduğunda dikkatli olunmalıdır. Aksi kararlaştırılmadıkça, başkasının arazisinin sahibi, inşa edilen yapının da sahibi olur. Burada belirleyici olan, inşaatı yapan kişinin iyi niyetli olup olmadığıdır. İnşaatı yapan kişi, başkasının arazisine inşaat yapma izni olduğuna dair bir yanılgı içinde ise iyi niyetlidir. Hafif ihmal, iyi niyeti zedeler. Arazi sahibi inşaattan haberdar değilse, prensip olarak yapıyı kazanır. İyi niyetli inşaatçı, faydalı ve gerekli maliyetlerin tazminini talep etme hakkına sahiptir. Bazı durumlarda, yapıyı yıkmak, yani ortadan kaldırmakla da yükümlü olabilir. Ancak bir istisna vardır. Arazi sahibi inşaattan haberdar olmuş ve bunu derhal iyi niyetli inşaatçıya yasaklamamışsa, inşaatçı başkasının arazisi üzerinde mülkiyet hakkı kazanabilir. Arazi sahibi artık sadece arazinin piyasa değerini talep edebilir. İnşaatı yapan kişi kötü niyetliyse, inşa edilen yapı arazi sahibine kalır. İnşaatçı, maliyetlerin tazminini talep etme hakkına sahiptir, ancak yalnızca arazi sahibi için ağırlıklı olarak avantaj sağlayan maliyetler için. İnşaatçı, yapıyı ortadan kaldırmakla da yükümlü olabilir.
Başkasının arazisi üzerine inşa edilen bir yapı üzerinde güvence altına alınmış mülkiyet hakkı elde edilebilmesi için, Avusturya hukuku 2 durumu kabul eder: Üst yapı ve medeni hukuk inşaat hakkı.
Üst Yapı
Üst yapı, başkasının arazisi üzerine inşa edilmiş, ancak kalıcı olarak kalması amaçlanmayan bir yapıdır. Üst yapılar, doğası gereği gayrimenkul olarak nitelendirilse bile, taşınır mal olarak kabul edilir.
İnşaat hakkında olduğu gibi, arazi sahibi ile şeyin sahibi birbirinden farklıdır. Çoğu zaman, arazi sahibi ile inşaat sahibi arasında, arazi üzerinde bir yapı inşa etme ek hakkıyla birlikte, arazi üzerinde bir kullanım sözleşmesi vardır. Ancak bu hak, binanın yalnızca geçici olarak arazide kalmasına izin verilmesi, yani kalıcı olarak kalmaması gerektiği şeklinde sınırlandırılmıştır. Üst yapının ilk sahibi, inşaatla birlikte mülkiyeti kazanır, bir belge depozitosu gerekli değildir. Üst yapı satılırsa, yalnızca bu satılır, arazi değil. Bu nedenle, arazi için ayrı bir kullanım sözleşmesi de tavsiye edilir. Mülkiyet, tapu siciline tescil edilerek değil, yalnızca belgenin depolanmasıyla elde edilir.
Arazi üzerindeki kullanım sözleşmesi sona erdiğinde, üst yapı üzerindeki kullanım sözleşmesinde hangi durumun kararlaştırıldığı belirleyicidir.
İnşaat Hakkı
İnşaat hakkı, başkasının arazisinin yüzeyinde veya altında bir yapıya sahip olma hakkı veren, ayni, devredilebilir ve miras bırakılabilir bir haktır. Sınırlı süreli bir haktır ve en az 10 yıl ve en fazla 100 yıl süreyle verilebilir. İnşaat hakkı ile inşa edilen yapının kalıcı olarak kalması amaçlanırken, üst yapıda tekrar yıkılır.
Arazi sahibi, bir kişiye arazisi üzerinde inşaat yapma hakkı verir. İnşaat hakkı, C-Blatt’a (yükler sayfası) ve B-Blatt’a (inşaat hakkı kaydı) kaydedilir. Arazi sahibi, gayrimenkulün sahibi olarak kalır, inşaat hakkı sahibinin başkasının arazisi üzerinde bir yapı inşa etme hakkı vardır, daha sonra bu yapının sahibi olur ve arazide ürünlerden yararlanma hakkına sahiptir. İnşaat hakkı düzenli olarak ücret karşılığında verilir, inşaat hakkı sahibi daha sonra arazi sahibine inşaat kirası olarak adlandırılan bedeli ödemek zorundadır.
Sürenin dolmasıyla inşaat hakkı sona erer ve inşa edilen yapı arazi sahibine kalır. Ancak, sözleşmede aksi kararlaştırılmadıkça, inşaat değerinin dörtte biri tutarında bir tazminat ödemek zorundadır. İnşaat hakkı da karşılıklı anlaşma ile feshedilebilir.
İnşaat hakkı sahibinin inşaat kirasını en az 2 yıl üst üste ödemede gecikmesi veya her iki tarafın da karşılıklı olarak inşaat hakkının sona ermesini istemesi durumunda da fesih mümkündür.