İnternette nefret, genel kullanımda, tek tek kişilere veya belirli gruplara yönelen, internetteki hedefli hakaret içeren, ayrımcı, tehditkâr ya da aşağılayıcı ifadeleri ifade eder. Bu tür içerikler örneğin sosyal medya yorumlarında, forumlarda, haber platformlarında, videolarda veya görsellerde karşımıza çıkar. Bu paylaşımlar çoğu zaman köken, din, cinsiyet, cinsel yönelim veya siyasi görüş gibi kişisel özellikleri hedef alır.

İnternette nefret, hukuken özellikle kişilik hakları ihlal edildiğinde veya suç teşkil eden fiiller işlendiğinde önem kazanır. Ancak belirleyici olan, somut olayda hangi belirli talebin veya suç tipinin mevcut olduğudur; örneğin men, Medya Kanunu uyarınca tazminat, fail hakkında bilgi edinme ya da suç tipleri olarak hakaret, iftira, siber zorbalık veya halkı kin ve düşmanlığa tahrik gibi.

Şimdi istediğiniz randevu tarihini seçin:Ücretsiz İlk Görüşme

Nefret içerikli paylaşımların türleri ve tipik örnekleri

Nefret içerikli paylaşımlar internette çok farklı biçimlerde ortaya çıkar. Çoğu zaman sosyal ağlar, haber portallarının yorum bölümleri, tartışma forumları veya mesajlaşma hizmetleri üzerinden yayılır. Failler, diğer insanlara hedefli şekilde saldırmak veya onları kamuoyu önünde küçük düşürmek için sıklıkla internetin görünürdeki anonimliğinden yararlanır.

Nefret içerikli paylaşımların tipik özelliği, yalnızca eleştiri ifade etmekle kalmayıp bilinçli olarak küçümsemesi, hakaret etmesi veya yıldırmasıdır. Bu tür paylaşımlar çoğu zaman kişisel özelliklere ya da belirli bir gruba aidiyete yönelir.

Tipik örnekler şunlardır:

• Sosyal ağlardaki paylaşımların altına yazılan hakaret içerikli yorumlar veya küfürler
• Bir kişinin itibarını zedelemek amacıyla dedikodu veya asılsız iddiaların yayılması
• Birini kamuoyu önünde küçük düşürmek için özel fotoğrafların veya bilgilerin yayımlanması

Mizah içerikleri, manipüle edilmiş görseller veya videolar da nefret içerebilir. Görünüşte esprili içerikler bile aşağılayıcı veya ayrımcı bir mesaj taşıyabilir. Bu nedenle mağdurlar çoğu zaman kişilik haklarının ihlal edildiğini ancak geç fark eder.

Etkilenen kişiler ve özel olarak korunan gruplar

Esasen herkes internette nefretin hedefi olabilir. Ancak özellikle kamuya açık şekilde görünür olan veya toplumsal bir azınlığa mensup kişiler daha sık etkilenir. Buna örneğin gazeteciler, siyasetçiler, aktivistler veya sosyal medyada geniş kitlelere ulaşan kişiler dahildir.

Birçok nefret içerikli paylaşım, insanlara belirli kişisel özellikleri nedeniyle saldırır. Örneğin şunlar:

• etnik köken veya milliyet
• din veya siyasi görüş
• cinsiyet, cinsel yönelim veya cinsiyet kimliği

Bu tür saldırılar çoğu zaman insanları kamuoyu önünde aşağılamak veya toplumsal tartışmadan dışlamak amacını taşır. Nefret gruplara yönelip onların onurunu zedelediğinde, halkı kin ve düşmanlığa tahrik gibi ceza hukuku suç tiplerini de oluşturabilir.

Bunun dışında özel kişiler de aniden nefret kampanyalarının odağına girebilir; örneğin internette yapılan kamuya açık bir paylaşımın ardından veya sosyal ağlardaki bir çatışma sonrasında.

İnternette nefretin psikolojik ve toplumsal sonuçları

İnternette nefret, etkilenen kişiler üzerinde çoğu zaman ağır sonuçlar doğurur. Saldırılar çoğu zaman kamuya açık şekilde gerçekleşir ve çok hızlı yayılabilir. Bu nedenle birçok mağdur, hakaret içerikli içeriklerin kalıcı olarak görünür kalması ve çok sayıda kişi tarafından okunması nedeniyle yüksek düzeyde duygusal yük yaşar.

En yaygın kişisel sonuçlar şunlardır:

• korku, stres ve diğer psikolojik etkiler
• sosyal ağlardan veya kamusal hayattan geri çekilme

Nefret içerikli paylaşımlar uzun süre devam ettiğinde veya özellikle yoğun olduğunda, depresyon ya da ciddi psikolojik yükler de tetikleyebilir. Aşırı durumlarda mağdurlar, kendine zarar verme veya intihar düşüncelerinden dahi söz edebilmektedir.

Bireysel sonuçların yanı sıra toplumsal etkiler de ortaya çıkar. İnternette nefret, insanların görüşlerini daha az açık ifade etmelerine veya kamusal tartışmalardan geri çekilmelerine yol açabilir.

Avusturya’da internette nefrete karşı hukuki koruma

Avusturya hukuku, internette de insanları hakaret ve ayrımcı saldırılara karşı korur. İnternet hukuken hukuksuz bir alan değildir; günlük hayattaki iletişim veya klasik medyadaki iletişimle aynı kurallara tabidir. Bu nedenle internette başkalarına hakaret eden, tehdit eden veya küçük düşüren kişiler hem medeni hukuk hem de ceza hukuku kapsamında sorumlu tutulabilir.

Önemli bir adım, 2021’den beri yürürlükte olan İnternette Nefretle Mücadele Yasası olmuştur. Bu yasa, birçok süreci kolaylaştırmış ve mağdurlara haklarını daha hızlı şekilde ileri sürme imkânı sağlamıştır. Odak noktası özellikle kişilik haklarıdır; yani şeref ve itibar, özel hayat ve kişinin onurunun korunması hakkı.

Mağdurlar örneğin şu hukuki imkânlara dayanabilir:

• Hakaret veya ayrımcı içerik yayımlandığında men talepleri
• Özellikle ağır kişilik hakkı ihlallerinde hukuka aykırı içeriklerin silinmesine ilişkin talepler

Medeni hukuk taleplerinin yanında, hakaret, iftira, halkı kin ve düşmanlığa tahrik veya siber zorbalık gibi durumlarda ceza hukuku hükümleri de devreye girebilir. Böylece hukuk, nefret içerikli paylaşımlara karşı etkili şekilde hareket etmek için birden fazla araç sunar. Bu, ağırlıklı olarak emredici hukuktur ve çoğu zaman kendi şartlarınızla geçerli biçimde bertaraf edilemez.

İnternette nefrette başvuru yollarına genel bakış

1. Platform yolu: bildirim, dahili şikâyet, uyuşmazlık çözümü, KommAustria’ya şikâyet
2. Medeni hukuk: men, giderim, kısmen tazminat
3. Medya hukuku: medya sahibi aleyhine tazminat
4. Ceza hukuku: suç duyurusu veya özel dava
5. Bilgi/kimlik tespiti: mahkeme yoluyla tespit veya sağlayıcıdan bilgi alma

Şimdi istediğiniz randevu tarihini seçin:Ücretsiz İlk Görüşme

Digital Services Act ile gelen iyileştirmeler

Digital Services Act (DSA) ile Avrupa Birliği, çevrimiçi platformlar için yeni kurallar getirmiştir. Bu düzenlemelerin amacı, kullanıcıları hukuka aykırı içeriklere karşı daha iyi korumak ve platformların sorumluluğunu artırmaktır.

Avusturya’da DSA Uyum Yasası, bu Avrupa düzenlemelerini tamamlar. Böylece mağdurlar, nefret içerikli paylaşımlara karşı hareket etmek için bugün daha net süreçlere ve daha hızlı imkânlara sahiptir.

Önemli bir yenilik, özellikle platformların rolünü ilgilendirir. Sosyal ağların veya diğer çevrimiçi hizmetlerin işletmecileri artık şunları yapmak zorundadır:

• hukuka aykırı içerikler için kolay erişilebilir bildirim işlevleri sunmak
• bildirilen içerikleri hızlıca incelemek ve gerekiyorsa kaldırmak

Bunun yanı sıra, platformlar bildirimlere uygun şekilde yanıt vermezse mağdurlar devlet nezdindeki bir şikâyet merciine başvurabilir. Avusturya’da bu görevi, diğerlerinin yanı sıra çevrimiçi platformlar için yetkili makam olan Avusturya İletişim Kurumu (KommAustria) üstlenmektedir.

Yeni düzenlemeler, platformları üzerinden nefret yayıldığında dijital hizmetlerin daha fazla sorumluluk taşımasını sağlar.

Hukuka aykırı içeriklerin mahkeme kararıyla kaldırılması

Nefret içerikli paylaşımlara karşı özellikle etkili bir araç, mahkemece verilen men emridir. Bu süreç, mağdurların hukuka aykırı içerikleri internette hızlıca kaldırtmasına imkân tanır; uzun süren bir yargılamanın sonucunu beklemek gerekmez.

Başvuru, bir paylaşımın insan onurunu veya kişilik haklarını ciddi şekilde ihlal etmesi hâlinde yapılabilir. Mahkeme başvuruyu inceler ve önceden sözlü duruşma yapmadan men emri verebilir.

Bu sürecin avantajı özellikle hızdır. Şartlar sağlanırsa mahkeme, failin şunları yapmasına karar verebilir:

• hukuka aykırı paylaşımı derhal kaldırmak
• benzer içerikleri gelecekte paylaşmaktan kaçınmak

Özellikle ağır durumlarda mahkeme ayrıca geçici icra edilebilirliğe de karar verebilir. Böylece içerik, karara karşı itirazlar ileri sürülse bile silinmek zorundadır. Bu süreç, zararlı içeriklerin uzun süre internette görünür kalmamasını sağlamayı amaçlar.

Nefret içerikli paylaşımların ceza hukuku sonuçları

Nefret içerikli paylaşımlar yalnızca medeni hukuk taleplerine yol açmakla kalmaz, aynı zamanda suç da oluşturabilir. İnternetteki içerikler bir kişinin şerefini veya onurunu zedeliyorsa, çoğu zaman Ceza Kanunu hükümleri devreye girer. Burada belirleyici olan her zaman saldırının ağırlığı ve hangi ifadelerin somut olarak yayımlandığıdır.

Nefret içerikli paylaşımlar özellikle sık olarak şeref suçları kapsamındaki suç tiplerini oluşturur. Buna, bir kişiyi kamuoyu önünde küçük düşürmeye elverişli hakaretler veya asılsız iddialar dahildir. Belirli gruplara veya kişilere yönelik hedefli saldırılar da suç teşkil edebilir.

Nefret içerikli paylaşımlarla bağlantılı tipik ceza hukuku suç tipleri şunlardır:

• Birinin kamuya açık şekilde hakarete uğraması veya gerçeğe aykırı olgusal iddialarla hedef alınması hâlinde hakaret ve iftira
• Kişilere veya gruplara karşı nefretin ya da şiddetin körüklenmesi hâlinde halkı kin ve düşmanlığa tahrik

Bunun dışında, bir kişi internette tekrar tekrar küçük düşürülüyor, tehdit ediliyor veya ağır şekilde taciz ediliyorsa siber zorbalık da ceza hukuku bakımından önem taşıyabilir. Ceza hukuku, böylece kişisel onura yönelik dijital saldırıların cezasız kalmamasını sağlamayı amaçlar.

Anonim faillerin tespiti

Birçok nefret içerikli paylaşım, sahte isimlerle veya anonim olarak yayımlanır. Bu nedenle mağdurların sorumlu kişiyi tespit etmesi ve hukuki adım atması çoğu zaman zordur. Ancak Avusturya hukuku, faillerin kimliğinin tespit edilmesini sağlayan imkânlar sunar.

Mahkemeler, belirli şartlar altında, bir paylaşımın arkasındaki kişiyi tespit etmek için soruşturma tedbirleri kararlaştırabilir. Bu, özellikle özel dava kapsamındaki suçlarda önemlidir. Buna örneğin internette hakaret veya iftira dahildir.

Bu gibi durumlarda mağdur, mahkemeden kullanıcının kimliğini tespit etmeye yönelik verilerin toplanmasını talep etmelidir. Mahkeme daha sonra uygun tedbirlerin uygulanıp uygulanmayacağına karar verir. Buna örneğin hizmet sağlayıcılara veya telekomünikasyon şirketlerine bilgi talepleri dâhil olabilir.

Bu düzenleme, mağdurların adalete erişimini kolaylaştırır; çünkü artık failin kimliğini kendileri zahmetli şekilde araştırmak zorunda kalmazlar.

Platformların ve hizmet sağlayıcıların bilgi verme yükümlülüğü

Çevrimiçi platformlar ve internet hizmetleri, içeriklerin yayılmasında merkezi bir rol oynar. Bu nedenle yasa, belirli sağlayıcıları belirli şartlar altında kullanıcılar hakkında bilgi sağlamaya yükümlü kılar.

Mahkeme bu yönde bir karar verdiğinde, hizmet sağlayıcılar bir kullanıcının kimliğini tespit etmeye yarayan mevcut verileri iletmek zorundadır. Bu bilgiler, örneğin hukuka aykırı bir paylaşımın failini belirlemeye ve hukuki adımlar atmaya yardımcı olabilir.

Bilgi verme yükümlülüğü özellikle teknik altyapı sağlayan sağlayıcıları kapsar; örneğin:

• Web sitelerini veya içerikleri barındıran barındırma hizmetleri
• Kullanıcıların içerik yayımlayabildiği çevrimiçi platformlar

Ancak önemli olan, bu tür bilgilerin keyfi şekilde talep edilememesidir. Kural olarak, müdahalenin haklı olup olmadığını inceleyen bir mahkeme kararı gerekir. Böylece kişilik hakları ile veri koruma arasında bir denge sağlanması amaçlanır.

Mağdurlar için tazminat

Nefret içerikli paylaşımlar yalnızca bir kişinin onurunu zedelemekle kalmaz, aynı zamanda somut hukuki taleplere de yol açabilir. Bir yayın nedeniyle bir kişinin şerefi, özel hayatı veya kişisel bütünlüğü zarar görürse, mağdur maddi tazminat talep edebilir.

Avusturya Medya Kanunu (MedienG), bir medyada yapılan yayınla kişilik hakları ihlal edildiğinde, mağdurların uğradıkları kişisel zararlar için tazminat talep edebileceğini öngörür. Bu tür talepler, örneğin iftira (§ 6 MedienG), özel hayatın en mahrem alanına müdahale (§ 7 MedienG) veya kimliğin hukuka aykırı şekilde ifşa edilmesi (§ 7a MedienG) gibi durumlarda gündeme gelebilir.

Tazminatın miktarı, somut olayın koşullarına göre mahkeme tarafından belirlenir. Mahkeme özellikle medyanın erişim kapsamını, yayının yoğunluğunu ve mağdur üzerindeki etkilerini dikkate alır.

Bu taleplerle, mağdurların yalnızca hukuki koruma değil, aynı zamanda uğradıkları zararlar için bir telafi de elde etmeleri amaçlanır.

Etkilenen kişiler için destek ve danışmanlık hizmetleri

Bir nefret içerikli paylaşımın ardından birçok kişi başlangıçta kendini çaresiz hisseder. Saldırılar çoğu zaman kamuya açık şekilde gerçekleşir ve hızla yayılabilir. Bu nedenle mağdurların tek başına hareket etmek zorunda olmadığını bilmesi önemlidir.

Avusturya’da çeşitli danışma merkezleri ve destek hizmetleri mevcuttur. Bu kurumlar, nefret içerikli paylaşımları değerlendirmeye, delilleri güvence altına almaya ve olası hukuki adımları incelemeye yardımcı olur.

Destek, örneğin şu alanları kapsayabilir:

• Hangi taleplerin veya suç duyurularının mümkün olduğu gibi konularda hukuki yönlendirme
• Saldırıların ağır kişisel yük oluşturması hâlinde psikososyal danışmanlık

Şimdi istediğiniz randevu tarihini seçin:Ücretsiz İlk Görüşme

Avusturya’da No Hate Speech Komitesi’nin rolü

İnternette nefretle mücadelede hukuki önlemlerin yanı sıra önleme çalışmaları da önemli bir rol oynar. Bu nedenle Avusturya’da No Hate Speech Komitesi, farklı kuruluşların bir araya geldiği bir platform olarak çalışmaktadır.

Komite, bilim, siyaset, kamu yönetimi, sivil toplum ve ekonomiden uzmanları bir araya getirir. Birlikte, nefret söylemine ilişkin farkındalık oluşturma ve karşı stratejiler geliştirme hedefini takip ederler.

Bu girişimin temel görevleri arasında şunlar yer alır:

• Nefret söyleminin etkileri konusunda kamuoyunu bilinçlendirme
• İnternette ayrımcılığa karşı projeleri ve kampanyaları destekleme

Bildirim süreçleri ve çevrimiçi platformların sorumluluğu

Çevrimiçi platformlar, nefret içerikli paylaşımlarla mücadelede merkezi bir sorumluluk taşır. Günümüzde iletişimin büyük bir kısmı sosyal ağlar, video portalları veya tartışma platformları üzerinden gerçekleştiği için bu hizmetlerin hukuka aykırı içeriklerle ilgili net süreçler sunması gerekir.

Avrupa Birliği’nin Digital Services Act düzenlemesi, platform işletmecilerini kullanıcılar için kolay erişilebilir bildirim işlevleri kurmaya zorunlu kılar. Böylece mağdurlar veya diğer kişiler, yasalara ya da platform kurallarına aykırı içerikleri bildirebilir.

Bir bildirimden sonra platformlar, bir ihlal söz konusuysa içeriği incelemek ve gerekiyorsa kaldırmak zorundadır. Bildirim sürecindeki tipik adımlar örneğin şunlardır:

• Platformun entegre şikâyet işlevi üzerinden içeriğin bildirilmesi
• İçeriğin platform işletmecisi tarafından incelenmesi ve silme veya engelleme kararı verilmesi

Platformlar şikâyetleri uygun şekilde ele almazsa, mağdurlar ayrıca idari bir şikâyet süreci başlatabilir. Avusturya’da, çevrimiçi platformlarla bağlantılı belirli uyuşmazlıklarda yetkili mercilerden biri KommAustria’dır.

Yasal düzenlemeler, hukuka aykırı içeriklerin daha hızlı kaldırılmasını ve platformların kullanıcılarına karşı sorumluluklarını ciddiye almasını sağlamayı amaçlar.

Avukatlık Desteğiyle Avantajlarınız

İnternette nefret, önemsiz bir suç değildir. Hakaret veya ayrımcı içerikler kişilik haklarını ağır şekilde ihlal edebilir ve hem medeni hukuk hem de ceza hukuku sonuçları doğurabilir. Buna rağmen birçok mağdur, gerçekte hangi hukuki imkânların bulunduğunu ve bunları nasıl etkili şekilde kullanabileceğini bilmemektedir.

Bir avukat, durumu hukuken değerlendirmeye, delilleri doğru şekilde güvence altına almaya ve hukuka aykırı içeriklere karşı uygun adımları atmaya yardımcı olur. Özellikle internette çoğu zaman hızlı hareket etmek gerekir; böylece hakaret veya itibar zedeleyici içerikler hızlıca kaldırılabilir.

Avukat desteğiyle özellikle şu avantajlardan yararlanırsınız:

• Örneğin mahkemece verilen men emri yoluyla silme ve men taleplerinin hızlı şekilde uygulanması
• Hakaret, iftira, siber zorbalık veya halkı kin ve düşmanlığa tahrik gibi olası suç tiplerinin profesyonelce değerlendirilmesi
• Kişilik haklarınız ihlal edildiyse maddi tazminat ve manevi tazminat taleplerinin ileri sürülmesi

Şimdi istediğiniz randevu tarihini seçin:Ücretsiz İlk Görüşme

Sıkça Sorulan Sorular – SSS

Şimdi istediğiniz randevu tarihini seçin:Ücretsiz İlk Görüşme