Traktowanie wszystkich uczestników jako sprawców

Traktowanie wszystkich uczestników jako sprawców

§ 12 Kodeksu karnego (StGB) reguluje, że sprawcą jest nie tylko ten, kto bezpośrednio popełnia przestępstwo. Również osoby, które nakłaniają innych do popełnienia czynu lub w jakikolwiek sposób do niego się przyczyniają, traktowane są jako sprawcy. Ustawa zapewnia w ten sposób, że obejmuje również „mocodawców” i współdziałających. Nie chodzi o to, kto wykonuje czyn, lecz o to, kto i w jaki sposób go wspiera lub umożliwia.

Sprawcą jest nie tylko ten, kto sam popełnia czyn, lecz także ten, kto do niego podżega lub się do niego przyczynia.

Zasada wynikająca z § 12 Kodeksu karnego (StGB)

Ustawodawca świadomie zdecydował się na szeroką definicję pojęcia sprawcy. Ma to na celu pociągnięcie do odpowiedzialności również osoby, które działają w tle, ale mają decydujące znaczenie dla popełnienia czynu. Ma to zapobiec sytuacji, w której karalność dotyka tylko „pomocnika”, podczas gdy osoby pociągające za sznurki lub wspierające pozostają bezkarne.

Formy sprawstwa

Bezpośredni sprawca

Bezpośredni sprawca to osoba, która sama popełnia czyn.
Przykłady:

• W przypadku kradzieży zabiera cudzą rzecz.
• W przypadku uszkodzenia ciała sam uderza ofiarę.

Współsprawca

Bezpośrednimi sprawcami może być również kilka osób wspólnie. O współsprawstwie mówimy, gdy dwie lub więcej osób świadomie i celowo współdziałają i wspólnie realizują czyn zabroniony.
Przykład: Dwie osoby wspólnie napadają na sklep, jedna trzyma broń, druga opróżnia kasę. Obie są sprawcami.

Sprawstwo przez nakłanianie (§12 drugi przypadek)

Sprawcą przez nakłanianie jest ktoś, kto wywołuje u innej osoby zamiar popełnienia czynu. Musi więc nakłonić drugą osobę do popełnienia czynu.

• Wpływ można wywierać słowami, gestami lub innymi środkami.
• Karalne jest już samo usiłowanie nakłaniania, czyli gdy sprawca przez nakłanianie próbuje kogoś przekonać, nawet jeśli czyn nie zostanie później popełniony.

Przykład:
Osoba przekonuje swojego znajomego do popełnienia kradzieży, obiecując podział łupu. Nawet jeśli znajomy nie działa, nakłanianie jest karalne.

Sprawstwo przez pomocnictwo (§ 12 trzeci przypadek)

Sprawstwo przez pomocnictwo jest szczególnie szeroko zakrojone i obejmuje wszystkie działania, które ułatwiają lub umożliwiają popełnienie przestępstwa. Obejmuje to zarówno wkład fizyczny, jak i wkład psychiczny.

Wkład fizyczny:

• Udostępnianie narzędzi lub broni
• Prowadzenie samochodu ucieczkowego
• Pilnowanie, czy nie nadjeżdża policja
• Zdobywanie informacji o przedmiocie przestępstwa

Wkład psychiczny:

• Zachęcanie lub umacnianie sprawcy, który już powziął zamiar popełnienia czynu
• Przekonywanie do popełnienia czynu pomimo obaw
• „Zapewnienie wsparcia” lub stworzenie poczucia bezpieczeństwa

Różnica między sprawstwem a sprawstwem przez pomocnictwo

Współsprawca: Wykonuje czyn zabroniony wspólnie z inną osobą.

Pomocnik: Wspiera czyn, nie dokonując samemu czynności sprawczej.
Przykład: Kto sam sięga po coś podczas kradzieży, jest współsprawcą. Kto udostępnia tylko samochód do transportu, jest pomocnikiem.

Peter Harlander
Harlander & Partner Rechtsanwälte „Die Grenze zwischen Beitragstäterschaft und Mittäterschaft ist oft entscheidend, weil sie über das Strafmaß und die rechtliche Bewertung der Beteiligung bestimmt“

Skuteczność i granice wkładu w czyn

• Również niewykorzystany wkład może być karalny. Przykład: Ktoś przekazuje broń, która nie jest używana, ale wzmacnia zamiar popełnienia czynu.
• Wkład musi być przyczynowy. Oznacza to, że musi on umożliwiać, ułatwiać lub zabezpieczać czyn.
• Niewielkie odchylenia od planu czynu również są przypisywane, o ile mieszczą się w granicach tego, co można przewidzieć.

Akcesoryjność

Centralna zasada brzmi, że nie ma akcesoryjności jakościowej. Oznacza to, że nawet jeśli bezpośredni sprawca nie może zostać ukarany, na przykład dlatego, że jest niepoczytalny, podżegacze lub pomocnicy mogą być mimo to karalni.

Natomiast obowiązuje akcesoryjność ilościowa. Jeśli czyn główny w ogóle nie zostanie rozpoczęty i pozostanie poniżej stadium usiłowania, również pomocnik nie podlega karze.

Sebastian Riedlmair
Harlander & Partner Rechtsanwälte „§ 12 StGB sorgt dafür, dass nicht nur derjenige, der die Tat ausführt, belangt wird, sondern auch die Personen im Hintergrund, die anstiften oder unterstützen.“

Praktyczne przykłady

Kierowca samochodu ucieczkowego, który odwozi sprawców po napadzie, uważany jest za pomocnika. Osoba, która nakłania inną osobę do włamania, traktowana jest jako sprawca przez nakłanianie, nawet jeśli sama nie jest obecna na miejscu zdarzenia. Ktoś, kto umacnia swojego przyjaciela w zamiarze dokonania uszkodzenia ciała, wnosi psychiczny wkład w czyn i tym samym również podlega sprawstwu przez pomocnictwo. Osoba, która aktywnie uczestniczy w napadzie i wygłasza groźby, spełnia przesłanki współsprawstwa.

Rozgraniczenie

§ 12 Kodeksu karnego (StGB) dotyczy wyłącznie czynów karalnych, tj. zachowań zgodnych z znamionami czynu zabronionego, bezprawnych i zawinionych. Czyny, które wprawdzie wypełniają znamiona czynu zabronionego, ale nie są karalne z powodu okoliczności wyłączających bezprawność lub winę, nie podlegają temu przepisowi.

Korzyści z pomocy prawnej

Postępowanie karne jest znacznym obciążeniem dla osób, których dotyczy. Już na początku grożą poważne konsekwencje – od środków przymusu, takich jak przeszukanie domu lub aresztowanie, przez wpisy do rejestru karnego, aż po kary pozbawienia wolności lub grzywny. Błędy popełnione w pierwszej fazie, takie jak nieprzemyślane zeznania lub brak zabezpieczenia dowodów, często nie mogą być później naprawione. Również ryzyko ekonomiczne, takie jak roszczenia odszkodowawcze lub koszty postępowania, może mieć ogromne znaczenie.

Specjalistyczna obrona karna zapewnia, że Twoje prawa są chronione od samego początku. Daje pewność w kontaktach z policją i prokuraturą, chroni przed samooskarżeniem i tworzy podstawę dla jasnej strategii obrony.

Nasza kancelaria:

• sprawdza, czy i w jakim zakresie zarzut jest prawnie uzasadniony,
• towarzyszy Ci przez postępowanie przygotowawcze i rozprawę główną,
• zapewnia prawnie bezpieczne wnioski, oświadczenia i kroki proceduralne,
• wspiera w odparciu lub regulacji roszczeń cywilnoprawnych,
• chroni Państwa prawa i interesy wobec sądu, prokuratury i poszkodowanych.

Peter Harlander
Harlander & Partner Rechtsanwälte „Machen Sie keine inhaltlichen Aussagen ohne vorherige Rücksprache mit Ihrer Verteidigung. Sie haben jederzeit das Recht zu schweigen und eine Anwältin oder einen Anwalt beizuziehen. Dieses Recht gilt bereits bei der ersten polizeilichen Kontaktaufnahme. Erst nach Akteneinsicht lässt sich klären, ob und welche Einlassung sinnvoll ist.“

Często zadawane pytania – FAQ