Ölüm Halinde Bağış

Ölüm halinde bağış, yaşarken yapılan iki taraflı bağış sözleşmesidir. Bağışçı, belirli bir nesneyi bağış alana ancak ölümünden sonra karşılıksız olarak devretmeyi yükümlenir. O zamana kadar bağışçı tam tasarruf yetkisini elinde tutar.

Bir vasiyetnamenin aksine bu düzenleme tek taraflı olarak iptal edilebilir değildir. Bağış alan, sözleşmenin yapılmasıyla ancak ölümle muaccel olan uygulanabilir bir hak kazanır. Miras durumunda mirasçı sayılmaz, tereke alacaklısı olarak kabul edilir.

Ölüm Halinde Bağışın Yasal Dayanağı

Ölüm halinde bağış, Avusturya miras hukukunda 2017’den beri açıkça düzenlenmiştir. § 603 ABGB‘ye göre sağlar arasında kurulan, ancak geciktirici şarta bağlı bir hukuki işlemdir.

Böyle bir bağışın geçerli olması için aşağıdaki şartlar yerine getirilmelidir:

• Kabulü olan sözleşme: Bağışçı ve bağış alan arasında irade birliği gerekir.
• Noterlik belgesi şekli: Tüm sözleşme – kabul dahil – noter tarafından belgelenmelidir. Sonraki sözleşme değişiklikleri de noterlik belgesi şeklini gerektirir.
• İptal saklı tutma yoktur: Bağışçı kendisine genel iptal hakkı saklı tutamaz. Sözleşmesel geri çekilme klozu bağışı geçersiz kılar.

Bu şartlar yerine getirilirse, ölüm haliyle otomatik olarak etkili olan hukuki olarak bağlayıcı mal tahsisi söz konusudur.

Şimdi istediğiniz randevu tarihini seçin:Ücretsiz İlk Görüşme

Ölümden Önceki Etkiler

Bağlayıcı etkiye rağmen bağışçı, vaat ettiği şeyin mülk sahibi olarak kalır ve onu temel olarak kullanmaya devam edebilir, örneğin kiralayabilir veya işletebilir. Ancak sözleşmenin yerine getirilmesini engelleyecek hiçbir şey yapamaz, örneğin nesneyi bağışlayamaz veya satamaz. Yine de üçüncü kişilere tasarruf edilirse, bağış alan için terekeye karşı tazminat talebi doğar.

Ölümden Sonraki Etkiler

Bağışçının ölümüyle yükümlülük muaccel olur: Bağış alanın artık uygulanabilir bir teslim talebi vardır. Mirasçı olmak zorunda değildir, sözleşmeyi ölüm belgesiyle birlikte kullanarak örneğin tapu siciline kayıt talebinde bulunabilir.

Önemli: Nesne terekenin parçası olarak kalır ve borçlarla yüklenebilir. Murisin alacaklıları öncelik kazanır. Bu nedenle bağış alan, terekenin talebini karşılamaya yeterli olup olmadığını beklemelidir.

Saklı Pay Hakkı ve “Serbest Dörtte Bir”

Ölüm halinde bağışlarda da geçerlidir: Mûris tüm malvarlığı üzerinde tasarruf edemez. Kanuna göre dörtte bir serbest kalmalıdır, sözde “serbest dörtte bir”. Bu, saklı pay sahiplerinin korunmasına hizmet eder.

Bu asgari ölçünün altına düşülürse, mirasçılar bağışa itiraz edebilir. Bağış alan duruma göre kısımları geri vermek zorunda kalabilir. Bunun ötesinde tahsis saklı pay iddialarına mahsup edilir. Bağışın zamanına göre tam tutarında bile.

Bağış Konusu

Bağış konusu, ekonomik değere sahip olduğu sürece ticaret hayatında bulunan her şey olabilir. Bu hem maddi hem de gayrimaddi eşyaları kapsar. Örneğin nakit, mobilya, fotoğraf albümleri veya şirket hisseleri bağışlanabilir.

Her zaman bir bağış iradesi bulunmalıdır. Birisi bir yükümlülük sebebiyle bir şey verirse, bağış söz konusu değildir.

Ölüm Halinde Bağışın Tapu Siciline Kaydı

Ölüm halinde bağışın kendisi tapu siciline kaydedilemez çünkü bu sözleşme türü için kendine özgü kayıt şekli yoktur.
Tapu sicilinde mülkiyet kısıtlaması şerhi de caiz değildir. Bu şu anlama gelir: Bağış alanın bağışçının ölümünden önce tapu sicili koruması yoktur.

Saklı Pay İddialarına Etkisi

Ölüm halinde bağış, saklı pay hesaplamasında diğer ölüme bağlı tahsisler gibi işlem görür. Bu şu anlama gelir:

• Mahsup: Vaat edilen tahsis terekeye, ölüm anında yapılmış gibi varsayımsal olarak eklenir.
• Saklı payın azalması: Mûris bağışla “serbest dörtte bir”i aşarsa, saklı pay ihlallerine yol açabilir.
• Saklı pay mahsubu: Bağışlanan şeyin değeri, eğer kendisi saklı pay sahibiyse bağış alanın saklı pay iddiasından düşülür.
• Diğer saklı pay sahiplerinin dava hakkı: Saklı pay ihlal edilirse, mirastan mahrum kalan yakınlar duruma göre bağış alana karşı geri verme iddiaları ileri sürebilir.

Şimdi istediğiniz randevu tarihini seçin:Ücretsiz İlk Görüşme

Bağışçının Hukuki Konumu

Ölüm anına kadar bağışçı şu şekilde kalır:

• bağışlanan nesnenin kısıtlamasız mülk sahibi,
• kullanım hakkına sahip (örneğin gelirler, kullanım)
• ancak sözleşme yerine getirmeyi tehlikeye atacak her şeyi yapmaktan kaçınmakla yükümlü.

Örneğin sözleşmeyi boşa çıkaracaksa nesneyi bağışlayamaz, satamaz veya yükle­mez.
Bağışçı bu yükümlülüğe aykırı davranırsa, bağış alan (veya mirasçıları) terekeye karşı tazminat talep edebilir.

Önemli:
Bağışçı kendisine sözleşmeli geri çekilme hakkı saklı tutamaz. Sonraki tek taraflı değişiklikler de, yeniden noterlik belgesi şeklinde kararlaştırılmadıkça hukuki olarak geçersizdir.

Bağış Alanın Hukuki Konumu

Bağış alan sözleşme yapılmasıyla şunu elde eder:

• bağışlanan şeyin devri için borç hukuku bakımından güvence altına alınmış iddia,
• ancak bağışçının ölümüyle muaccel olan.

Otomatik olarak mülk sahibi olmaz, gayrimenkuller için sözleşme ve ölüm belgesinin sunulmasıyla tapu sicili kaydı gibi iddiayı ileri sürmek zorundadır.

Önemli:

• Bağış alan mirasçı değil, tereke alacaklısıdır.
• İddiası vasiyet alanın önüne geçer, yani öncelikle karşılanır.
• Üçüncü kişilere karşı, bağış nesnesinin hukuka aykırı olarak verildiği durumlarda yalnızca istisnai olarak iddia vardır, örneğin başkasının alacak haklarına müdahale halinde.
• Bağış alan, son irade beyanı olmadığı için mirastan yoksun olsa bile sözleşmeye dayanabilir.

Geciktirici Etki

Ölüm halinde bağış etkisini ancak bağışçının ölümüyle gösterir (yani geciktirici şarta bağlıdır).
Bu şu anlama gelir:

• Bağış alan önce yalnızca borç hukuki beklenti kazanır.
• Mülkiyet yok, tasarruf yetkisi yok ve ölüm gerçekleşmeden kayıt hakkı yok.
• Ölüm hali gerçekleşmedikçe bağış alanın alacaklılarının erişimi yok.

Bağış için belirleyici zaman hukuki olarak ölüm anıdır, sözleşme yapılma zamanı değil. Bu özellikle saklı pay hesaplaması ve bağışın ne zaman “yapıldığı” sorusu için önemlidir.

Diğer Mal Devri Şekillerinden Farklar

Vasiyetname

Vasiyet, tek taraflı, her zaman iptal edilebilir irade beyanıdır. Genellikle el yazısıyla veya noter huzurunda düzenlenir ve ancak ölümden sonra yürürlüğe girer.
Ölüm halinde bağıştan farkı: Vasiyet sözleşme ortağı gerektirmez ve başkalarının onayı olmadan her zaman değiştirilebilir veya kaldırılabilir. Ölüm halinde bağış ise sözleşmeli olarak bağlayıcıdır ve yalnızca anlaşmayla kaldırılabilir.

Miras Sözleşmesi

Miras sözleşmesi, terekeyi (tamamen veya kısmen) bağlayıcı olarak düzenleyen eşler veya nişanlılar arasındaki iki taraflı sözleşmedir. O da noterlik belgesine tabidir.
Ölüm halinde bağıştan farkı: Miras sözleşmesi tipik olarak tüm malvarlığını ilgilendirirken, ölüm halinde bağış tek tek mal varlıklarını ilgilendirir. Ayrıca miras sözleşmesi herhangi bir kişiyle yapılamaz – bağış ise yapılabilir.

Ölüm Halinde Teslim

Burada bir nesne yaşarken fiziki olarak teslim edilir, ancak teslim edenin ölümünden sonra kesin olarak alıkonulabileceği anlaşmasıyla.
Fark: Ölüm halinde teslim, son irade beyanı olarak usulüne uygun düzenlenmezse hukuki olarak geçersizdir. Ölüm halinde bağışın sözleşme güvenliği eksiktir – özellikle gayrimenkullerde alıcı için hukuki olarak koruma yoktur.

Ölüm Halinde Vekalet

Bu, üçüncü bir kişiye verilen vekaletin, bağışçının ölümünden sonra belirli bir kişiye bir nesne teslim etmesidir.
Fark: Yararlanıcının terekeye karşı doğrudan iddiası yoktur. Ölüm halinde bağış ise sözleşmeden hukuki olarak uygulanabilir iddia sağlar.

Ölüm Halinde Borç İbrası

Ölüm halinde borç ibrası, alacaklının bir alacaktan ölümüyle vazgeçeceğini beyan etmesi demektir.
Fark: Hakim görüşe göre bu bağış değildir ve işlem şekle tabi değildir. Hukuki gerekçe tek taraflıdır – iki taraflı sözleşme olan ölüm halinde bağışın aksine.

Geciktirici Şartlı Bağış

Bağışlar şartlarla (örneğin bakım yükümlülüğü) bağlanabilir, bunlar gerçekleştiğinde etkili olur.
Fark: Geciktirici şart bağışçının ölümüne bağlanır ve noterlik belgesi şekli seçilmezse, geçersizlik tehlikesi vardır. Yalnızca sıkı şekil gereklerinin yerine getirilmesi ve iptal saklı tutma olmaksızın böyle bir düzenleme ölüm halinde bağış olarak görülür.

Hakları Saklı Tutarak Bağış

Burada bir nesne yaşarken devredilir, ancak haklar saklı tutularak – örneğin intifa hakkı, oturma hakkı veya satış yasağı.
Fark: Bağış hemen etkilidir; bağış alan, bağışçı kullanımı elinde tutsa bile zaten mülk sahibi olur. Ölüm halinde bağışta bağışçı ölümüne kadar mülk sahibi kalır.

Avukatlık Desteğiyle Avantajlarınız

Hukuk büromuz, ölüm halinde bağış sözleşmelerinin hukuki güvenlik içinde düzenlenmesinde size eşlik etmektedir. Şekil şartlarını, saklı pay korumasını ve vergisel yönleri incelemekteyiz.

Bağlayıcı olmayan bir ön görüşme için bizimle iletişime geçiniz.
Şekil hatalarından kaçınınız, varlığınızı koruyunuz ve açık durumlar yaratınız.

Şimdi istediğiniz randevu tarihini seçin:Ücretsiz İlk Görüşme

Sıkça Sorulan Sorular – SSS