Verbeurdverklaring en uitgebreide verbeurdverklaring

Verbeurdverklaring en uitgebreide verbeurdverklaring

De verbeurdverklaring en de uitgebreide verbeurdverklaring volgens §§ 20 tot 20c StGB zijn maatregelen voor vermogensontneming in het Oostenrijkse strafrecht. Ze hebben tot doel ervoor te zorgen dat daders geen economische voordelen behouden uit een strafbaar feit.

Volgens § 20 StGB verklaart de rechtbank vermogensbestanddelen verbeurd als deze zijn ontstaan door een strafbaar feit of hebben gediend voor het plegen ervan. § 20a StGB laat de verbeurdverklaring achterwege als derden de vermogensbestanddelen te goeder trouw hebben verworven of als de dader de schade al heeft vergoed.

§ 20b StGB omvat vermogen waarvan de betrokkene de rechtmatige herkomst niet aannemelijk kan maken, met name bij georganiseerde of terroristische criminaliteit. § 20c StGB beschermt onbetrokken derden door de uitgebreide verbeurdverklaring niet toe te passen op hun vermogensbestanddelen.

Het doel van deze bepalingen is om onrechtmatig verkregen vermogen uit het verkeer te halen en ervoor te zorgen dat strafbaar gedrag economisch niet loont.

De verbeurdverklaring volgens §§ 20 ff StGB machtigt de rechtbank om vermogensbestanddelen in beslag te nemen die een persoon door een strafbaar feit heeft verkregen of voor het plegen ervan heeft gebruikt. De uitgebreide verbeurdverklaring betreft daarnaast vermogen uit criminele bronnen, zelfs als er geen direct bewijs van een misdrijf mogelijk is.

Verbeurdverklaring

Volgens § 20 StGB verklaart de rechtbank vermogensbestanddelen verbeurd als iemand deze heeft gebruikt voor het plegen van een strafbaar feit of door dit feit heeft verkregen. Daarmee ontneemt het de dader het onrechtmatige economische voordeel en herstelt het de rechtsorde.

Voor verbeurdverklaring kunnen alle geldelijke voordelen in aanmerking komen – zoals contant geld, vorderingen, materiële waarden of winsten uit het misdrijf. Ook indirecte opbrengsten (rente, verkoopopbrengsten) en vervangende waarden (bijv. nieuw verworven voorwerpen) vallen hieronder.

Als de betreffende vermogensbestanddelen niet te vinden of in beslag genomen zijn, gelast de rechtbank een geldbedrag dat overeenkomt met de waarde van het verkregene. Als het exacte bedrag niet met redelijke inspanning kan worden vastgesteld, mag de rechtbank de omvang naar eigen overtuiging schatten.

De verbeurdverklaring wordt ambtshalve onderzocht en bevolen zodra aan de voorwaarden is voldaan. Het verschilt van confiscatie, die betrekking heeft op instrumenten van het misdrijf, en van inbeslagname, die gericht is op verboden voorwerpen.

Achterwege blijven van verbeurdverklaring

§ 20a StGB beschermt onbetrokken derden en regelt wanneer een verbeurdverklaring niet wordt bevolen.

De verbeurdverklaring blijft achterwege als:

• de verkrijger de vermogensbestanddelen te goeder trouw en zonder kennis van het strafbare feit heeft verkregen,
• de dader de schade al heeft vergoed of een overeenkomstige zekerheid heeft gesteld,
• het doel van de verbeurdverklaring al door andere maatregelen (bijv. schadevergoeding of beslag) is bereikt,
• de inspanning voor de inning buiten verhouding staat tot de waarde van het vermogen.

Deze uitzonderingen voorkomen onbillijke hardheid en waarborgen dat alleen onrechtmatig verkregen voordelen worden ontnomen. In de praktijk betekent dit: Als de dader de schade heeft vergoed of het vermogensbestanddeel inmiddels rechtmatig is verworven, wordt geen verbeurdverklaring bevolen.

Uitgebreide verbeurdverklaring

De uitgebreide verbeurdverklaring volgens § 20b StGB machtigt de rechtbank om vermogensbestanddelen in beslag te nemen die niet direct verband houden met het berechte strafbare feit, maar waarvan de betrokkene de rechtmatige herkomst niet aannemelijk kan maken.

Het betreft met name gevallen van georganiseerde of terroristische criminaliteit (§§ 278a-278d StGB) en bepaalde ernstige delicten zoals witwassen, mensenhandel, corruptie of drugshandel.

De rechtbank kan de uitgebreide verbeurdverklaring bevelen als vermogensbestanddelen:

• onder de beschikkingsmacht van een criminele organisatie of terroristische vereniging vallen,
• ter financiering van terrorisme ter beschikking zijn gesteld of verzameld, of
• in tijdelijk verband met ernstige strafbare feiten zijn verkregen en hun rechtmatige herkomst niet kan worden aangetoond.

De rechterlijke overtuiging kan daarbij met name gebaseerd zijn op een opvallende tegenstrijdigheid tussen de vermogenssituatie en de opgegeven inkomsten van de betrokkene.

Sebastian Riedlmair
Harlander & Partner Rechtsanwälte „Der erweiterte Verfall greift, wenn Vermögen offensichtlich nicht aus legalen Quellen stammt. Er schützt die Rechtsordnung vor ungerechtfertigter Bereicherung“

De uitgebreide verbeurdverklaring is ook van toepassing als tegen de betrokkene geen strafrechtelijk vonnis wordt uitgesproken, bijvoorbeeld omdat hij voortvluchtig of overleden is. Hiermee wordt voorkomen dat crimineel vermogen alleen vanwege procedurele belemmeringen behouden blijft.

Achterwege blijven van uitgebreide verbeurdverklaring

§ 20c StGB beperkt de uitgebreide verbeurdverklaring ten gunste van onbetrokken personen.

De rechtbank beveelt de uitgebreide verbeurdverklaring niet als op de betreffende vermogensbestanddelen rechtsaanspraken van derden bestaan die niet betrokken zijn bij het strafbare feit of bij een criminele organisatie.
Bovendien zijn de beschermingsmechanismen van § 20a StGB van overeenkomstige toepassing.

Hiermee wordt gewaarborgd dat de staat alleen onrechtmatig vermogen in beslag neemt, zonder inbreuk te maken op gerechtvaardigde eigendomsrechten van onbetrokkenen.

Proportionaliteit

Zowel de eenvoudige als de uitgebreide verbeurdverklaring zijn onderworpen aan het beginsel van proportionaliteit.
De rechtbank mag de ingreep niet bevelen als deze buiten verhouding staat tot het belang van het feit of de schuld van de dader.
Dit moet ervoor zorgen dat de maatregel zakelijk gerechtvaardigd blijft en niet leidt tot buitensporige ingrepen of dubbele belastingen.

Gevolgen in de praktijk

Met het in kracht van gewijsde gaan van het vonnis gaan de verbeurd verklaarde vermogensbestanddelen over op de staat. Deze kunnen te gelde worden gemaakt, onbruikbaar worden gemaakt of vernietigd worden.
In de praktijk leidt de verbeurdverklaring vaak tot het verlies van aanzienlijke vermogensbestanddelen – met name bij economische delicten of corruptie.

De uitgebreide verbeurdverklaring maakt het bovendien mogelijk om onduidelijke of verdachte vermogenstoenames in beslag te nemen als hun legale herkomst niet aannemelijk kan worden gemaakt.
Beide instrumenten treffen daders economisch gevoelig en dienen tegelijkertijd de preventie: wie geen financieel voordeel uit zijn daad kan halen, heeft minder aansporing tot herhaling.

Uw voordelen met juridische ondersteuning

Een strafprocedure is een aanzienlijke belasting voor de betrokkenen. Al vanaf het begin dreigen ernstige gevolgen – van dwangmaatregelen zoals huiszoeking of arrestatie tot vermeldingen in het strafregister en gevangenis- of geldstraffen. Fouten in de eerste fase, zoals ondoordachte verklaringen of het niet veiligstellen van bewijsmateriaal, kunnen later vaak niet meer worden gecorrigeerd. Ook economische risico’s zoals schadeclaims of proceskosten kunnen zwaar wegen.

Een gespecialiseerde strafrechtadvocaat zorgt ervoor dat uw rechten vanaf het begin gewaarborgd blijven. Het geeft zekerheid in de omgang met politie en openbaar ministerie, beschermt tegen zelfincriminatie en creëert de basis voor een duidelijke verdedigingsstrategie.

Ons kantoor:

• onderzoekt of en in welke mate de beschuldiging juridisch houdbaar is,
• begeleidt u door het vooronderzoek en de hoofdzitting,
• zorgt voor juridisch sluitende verzoeken, verklaringen en procedurele stappen,
• ondersteunt bij het afweren of regelen van civielrechtelijke claims,
• waarborgt uw rechten en belangen tegenover de rechtbank, het Openbaar Ministerie en de benadeelden.

Peter Harlander
Harlander & Partner Rechtsanwälte „Machen Sie keine inhaltlichen Aussagen ohne vorherige Rücksprache mit Ihrer Verteidigung. Sie haben jederzeit das Recht zu schweigen und eine Anwältin oder einen Anwalt beizuziehen. Dieses Recht gilt bereits bei der ersten polizeilichen Kontaktaufnahme. Erst nach Akteneinsicht lässt sich klären, ob und welche Einlassung sinnvoll ist.“

Veelgestelde vragen – FAQ