Pozew o zachowek

W Austrii bliskim krewnym, takim jak dzieci i małżonek, przysługuje prawo do zachowku nawet w przypadku wydziedziczenia. Jeśli roszczenie to zostanie odrzucone lub zignorowane, często jedynym wyjściem jest droga sądowa.

Przyczyny wniesienia pozwu o zachowek

Pozew o dochodzenie zachowku staje się konieczny, gdy:

• zachowek nie zostanie dobrowolnie wypłacony pomimo wezwania,
• istnieje niejasność lub spór co do wysokości roszczenia,
• części spadku są celowo zatajane lub wstrzymywane,
• uprawniony do zachowku został pominięty w wyniku bezprawnego wydziedziczenia.

Sebastian Riedlmair
Harlander & Partner Rechtsanwälte „In all diesen Fällen empfiehlt sich die rasche rechtliche Abklärung, um drohende Fristversäumnisse zu vermeiden und den Anspruch ordnungsgemäß durchzusetzen.“

Przebieg dochodzenia roszczeń o zachowek

Dochodzenie roszczenia o zachowek zazwyczaj rozpoczyna się od pozasądowego wezwania spadkobierców do wypłaty. Jeśli to wezwanie okaże się bezskuteczne lub dojdzie do sporu o wysokość roszczenia, następuje droga sądowa. Pozew należy złożyć w właściwym sądzie cywilnym.

W postępowaniu ustala się masę spadkową, w razie potrzeby uzupełnia się ją lub weryfikuje. Ustalane są uprawnienia do roszczenia oraz wysokość zachowku. Sąd, na podstawie przedstawionych dowodów, decyduje o wysokości roszczenia i zasądza od spadkobierców zapłatę, o ile roszczenie jest uzasadnione.

Dochodzenie zachowku i jego wypłata

Jeśli zachowek nie zostanie dobrowolnie wypłacony, można go dochodzić sądownie. Pozew ma na celu zapłatę określonej kwoty pieniężnej. Jeśli roszczenie co do zasady jest bezsporne, pozew może dotyczyć wyłącznie wysokości zapłaty.

Po pozytywnym wyroku spadkobiercy są zobowiązani do uregulowania zasądzonej kwoty. W przypadku braku zapłaty, uprawniony do zachowku może wszcząć egzekucję – na przykład poprzez zajęcie wynagrodzenia lub dostęp do konta.

Podstawa wymiaru i rodzaj roszczenia

Zachowek jest roszczeniem wyłącznie pieniężnym i jest obliczany w wysokości połowy ustawowego udziału spadkowego. Podstawą obliczeń jest tzw. czysta masa spadkowa. Czysta masa spadkowa to majątek zmarłego pomniejszony o długi.

Do masy spadkowej zalicza się w szczególności:

• Nieruchomości i inne aktywa
• Środki na kontach i papiery wartościowe
• Udziałów w przedsiębiorstwach
• długi podlegające odliczeniu i otwarte zobowiązania

Skutki darowizn i zapisów

Darowizny dokonane przez zmarłego za życia mogą znacząco wpłynąć na roszczenie o zachowek. Na przykład, jeśli darowane zostaną nieruchomości, większe kwoty pieniężne lub udziały w przedsiębiorstwach, zwiększa to fikcyjną masę spadkową, która ma być uwzględniona przy obliczaniu zachowku.

W takich przypadkach może dodatkowo istnieć roszczenie o uzupełnienie zachowku. Dotyczy to w szczególności sytuacji, gdy obdarowana osoba sama została ustanowiona spadkobiercą. Zapisy natomiast nie są ustawowymi udziałami spadkowymi, lecz konkretnymi przysporzeniami określonych składników majątku. Zmniejszają one faktycznie dostępną masę spadkową i w ten sposób mogą pośrednio obniżyć zachowek.

Jak dochodzić roszczenia o zachowek?

Osoba uprawniona do zachowku, która chce zabezpieczyć swoje roszczenie, powinna najpierw spróbować dochodzić go pozasądowo. W pierwszym kroku spadkobierca lub spadkobiercy zostają pisemnie wezwani do obliczenia i wypłacenia zachowku. Jeśli nie dojdzie do porozumienia, roszczenie może być dochodzone poprzez pozew przed sądem cywilnym.

Sąd bada wówczas, czy roszczenie istnieje, jaka jest wysokość zachowku oraz czy należy uwzględnić ewentualne darowizny lub zapisy. Jeśli sąd uwzględni żądanie pozwu, spadkobiercy wypłacają zachowek na podstawie wyroku. Jeśli mimo to nie dokonają zapłaty, uprawniony do zachowku wszczyna egzekucję.

W celu prawnego zabezpieczenia i pełnego dochodzenia roszczeń zaleca się wsparcie adwokata, zwłaszcza w przypadku skomplikowanych stosunków spadkowych lub ukrytych składników majątku.

Sebastian Riedlmair
Harlander & Partner Rechtsanwälte „Wer seinen Pflichtteil sichern will, muss frühzeitig handeln und sich nicht auf mündliche Zusagen verlassen. Dies gilt besonders dann, wenn Spannungen zwischen den Erben bestehen.“

Koszty

Koszty dochodzenia roszczenia o zachowek składają się z kilku elementów. Należą do nich w szczególności opłaty sądowe, koszty adwokackie oraz, w pewnych okolicznościach, wydatki na biegłych, na przykład przy wycenie nieruchomości lub udziałów w przedsiębiorstwach.

Wysokość tych kosztów zależy od tzw. wartości przedmiotu sporu. Oznacza to kwotę pieniężną, której dochodzi uprawniony do zachowku. Im wyższe roszczenie, tym wyższe koszty postępowania.

Często zadawane pytania – FAQ