Vermogensverklaring
Vermogensverklaring
Na een overlijden staan erfgenamen vaak voor de vraag hoe de nalatenschap correct moet worden vastgelegd. De vermogensverklaring en de inventaris scheppen duidelijkheid over de activa en passiva van de overledene en zorgen zo voor een eerlijke en juridisch zekere afwikkeling van de nalatenschap.
In geval van overlijden staan veel nabestaanden voor de taak om de activa en passiva van de overledene nauwkeurig te documenteren. De vermogensverklaring is daarbij een centraal instrument om transparantie en rechtszekerheid in de nalatenschapsprocedure te waarborgen. Deze is wettelijk geregeld in § 170 AußStrG.
Definitie van de vermogensverklaring
De vermogensverklaring is een schriftelijke opgave van alle activa en passiva van een overledene in het kader van de nalatenschapsprocedure. In tegenstelling tot de
Sebastian RiedlmairHarlander & Partner Rechtsanwälte „Eine korrekt erstellte Vermögenserklärung schafft Rechtssicherheit und beugt jahrelangen Streitigkeiten vor“
Moment van indiening
Een vermogensverklaring moet altijd worden ingediend, indien de rechtbank geen inventarisatie beveelt. Dit is de standaardregel, bijvoorbeeld wanneer er geen voorwaardelijke aanvaarding van de erfenis is, er geen minderjarige of bijzonder kwetsbare legitimarissen bij de procedure betrokken zijn, of er geen andere zekerheidsbelangen bestaan. De verplichting tot het indienen van een vermogensverklaring kan echter ook worden geactiveerd door een overeenkomstige gerechtelijke aanwijzing.
Inhoud en vereisten voor de vermogensverklaring
Alle nalatenschapswaarden en schulden moeten afzonderlijk en volledig worden opgesomd en gewaardeerd.
Tot de activa behoren bijvoorbeeld banktegoeden, spaarboekjes, onroerend goed, effecten, bedrijfsparticipaties, sieraden of voertuigen.
Als passiva moeten alle schulden, openstaande leningen, verplichtingen uit contracten en belastingschulden worden opgegeven.
De waardering vindt in principe plaats op de sterfdag van de erflater. Roerende zaken worden gewaardeerd tegen hun marktwaarde, onroerend goed doorgaans tegen de drievoudige eenheidswaarde.
De erfgenamen zijn verplicht de gegevens naar eer en geweten te verstrekken en de juistheid ervan met hun eigenhandige handtekening te bevestigen. In tegenstelling tot de inventaris, die door de gerechtelijke commissaris wordt opgesteld en als openbare akte geldt, is de vermogensverklaring een privaatrechtelijke verklaring van de erfgenamen.
Onderscheid met de inventaris
De inventaris en de vermogensverklaring dienen hetzelfde doel, maar verschillen in de wijze van opstelling en hun bewijskracht. De gerechtelijke commissaris stelt de inventaris op zodra er bijzondere beschermingsbelangen bestaan. Dit is bijvoorbeeld het geval bij een voorwaardelijke aanvaarding van de erfenis, bij minderjarige erfgenamen, op last van de rechtbank of op verzoek van een belanghebbende. De inventaris heeft als openbare akte in de procedure een bijzonder hoge bewijskracht. De vermogensverklaring daarentegen moet door de erfgenamen zelf worden opgesteld en heeft in de gerechtelijke procedure geen bewijskracht van een openbare akte.
Risico’s en belang van de vermogensverklaring
De vermogensverklaring vormt de basis voor de afwikkeling van de nalatenschap en de berekening van de legitieme porties. Foutieve of onvolledige gegevens kunnen aanzienlijke juridische en economische nadelen veroorzaken, zoals een onjuiste verdeling van de nalatenschap of aansprakelijkheidsclaims tegen de erfgenamen.
Opzettelijk valse verklaringen gelden als fraude conform § 146 StGB en zijn strafbaar. Ook onopzettelijke fouten kunnen leiden tot aansprakelijkheidsrisico’s en nadelen bij de afwikkeling van de nalatenschap. Eveneens dient te worden opgemerkt dat onder bepaalde omstandigheden onjuiste informatie kan leiden tot onwaardigheid om te erven.
Deskundigenrapport bij onroerend goed en speciaal vermogen
Vooral bij onroerend goed of complexe vermogensbestanddelen is het raadzaam een onafhankelijk deskundigenrapport in te winnen. Zo kan de waarde objectief en marktconform worden vastgesteld, misverstanden worden voorkomen en geschillen tussen erfgenamen worden vermeden.
Voordelen van juridische ondersteuning
- Professionele begeleiding bij het samenstellen en waarderen van alle nalatenschapswaarden
- Opheldering van juridische vragen over de aangifteplicht en individuele vermogensposities
- Voorkomen van fouten en aansprakelijkheidsrisico’s door zorgvuldige controle
- Ondersteuning bij het verkrijgen van waardebepalingen en de communicatie met autoriteiten
- Bescherming tegen benadeling en geschillen tussen de erfgenamen
