Egzekucja komornicza w Austrii

Egzekucja, zwana w Austrii „Exekution”, to egzekwowanie stwierdzonego roszczenia (o działanie, znoszenie lub zaniechanie) uprawnionego wobec dłużnika przez państwowy przymus (jako tytuł egzekucyjny). Z reguły chodzi o realizację roszczenia powoda stwierdzonego w pomyślnym postępowaniu sądowym. Aby uzyskane pozytywne orzeczenie przeciwko pozwanemu mogło zostać wyegzekwowane, postępowanie egzekucyjne służy „przymusowemu” wymuszeniu przestrzegania orzeczenia („tytułu”) (stąd również „egzekucja”).

Wybierz preferowany termin:Bezpłatna pierwsza konsultacja

Tytuły egzekucyjne

Do prowadzenia egzekucji jako tytuły wykonawcze mogą służyć orzeczenia sądowe, decyzje i orzeczenia organów administracyjnych i finansowych (z reguły ustalone zobowiązania płatnicze wynikające z decyzji cywilnoprawnych. Mogą jednak pochodzić również od organu administracyjnego lub sądów karnych), a także niektóre akty notarialne i inne tytuły wymienione w § 1 EO.

Tytuły zagraniczne mogą być zrównane z austriackimi, o ile zostały sporządzone za granicą i podlegają wykonaniu na podstawie umowy międzynarodowej lub aktu prawnego Unii Europejskiej bez odrębnego oświadczenia o wykonalności (więcej na ten temat w Egzekucja tytułów zagranicznych).

Wybierz preferowany termin:Bezpłatna pierwsza konsultacja

Rodzaje egzekucji

Ustawa o egzekucji przewiduje różnorodne rodzaje egzekucji w celu ściągnięcia wierzytelności. Poniżej zostaną one pokrótce omówione:

Egzekucja z ruchomości (egzekucja z majątku ruchomego)

Pod tym rodzajem egzekucji rozumie się egzekucję z ruchomości, która służy do ściągania niezapłaconych wierzytelności pieniężnych. Egzekucja jest tutaj przeprowadzana przez komornika poprzez zajęcie i sprzedaż ruchomości.

Wyłączone jest jednak zajęcie niektórych przedmiotów:

• artykuły spożywcze,
• zwierzęta domowe,
• materiały do nauki,
• środki produkcji,
• przedmioty osobistego użytku

Wyjątek można zrobić, jeśli wartość zasadniczo niepodlegającego zajęciu przedmiotu stanowi wysoką wartość w porównaniu z takim przedmiotem w ogólności (np. futro zimowe w porównaniu ze zwykłym płaszczem zimowym). W takim przypadku wartościowy przedmiot może osiągnąć stosunkowo wysoką wartość sprzedaży w porównaniu z niezbędnym przedmiotem (jako chroniony, niepodlegający zajęciu przedmiot) i może zostać wymieniony. Jeśli komornik nie znajdzie żadnych przedmiotów podlegających zajęciu, dłużnik musi złożyć wykaz majątku.
Mogą istnieć szczególne konfiguracje praw do przedmiotów:

• Jeśli zajęte zostaną przedmioty, które nie należą do dłużnika, właściciel musi wystąpić przeciwko zajęciu za pomocą powództwa.
• Jeśli przedmioty dłużnika znajdują się u innej osoby, komornik sądowy może zapytać osobę trzecią, czy wyda przedmiot.
• Jeśli ta odmówi, wierzyciel musi sam zażądać przedmiotu od osoby trzeciej (zajęcie roszczenia o wydanie).

Egzekucja z wierzytelności (egzekucja z majątku ruchomego)

W tym rodzaju egzekucji roszczenie, które dłużnik ma wobec osoby trzeciej, zostaje przejęte przez wierzyciela, a tym samym otwarta wierzytelność zostaje uregulowana.

Najczęstszym rodzajem egzekucji wierzytelności jest egzekucja z wynagrodzenia za pracę. Sąd egzekucyjny wydaje pracodawcy zakaz wypłaty. W związku z tym pracodawca nie może już wypłacać należnego wynagrodzenia (z wyjątkiem minimum egzystencji) pracownikowi, lecz wyłącznie wierzycielowi. W stosunku do pracownika sąd egzekucyjny wydaje zakaz dysponowania. W związku z tym pracownik nie może dysponować swoim roszczeniem o wynagrodzenie wobec pracodawcy.
Jeśli zmienią się stosunki majątkowe dłużnika (zwłaszcza w przypadku ciągłych zajęć, takich jak roszczenia o wynagrodzenie), sąd może w każdej chwili dostosować (niepodlegającą zajęciu kwotę wolną od zajęcia).

Z reguły ściągnięcie wierzytelności następuje poprzez przelew. Możliwe jest jednak również,

• sprzedaż
• publiczna licytacja
• zarząd przymusowy

wierzytelności.
Wyłączone jest jednak zajęcie wierzytelności z tytułu:

• zasiłków (np. z urzędu pracy)
• zasiłku pielęgnacyjnego
• dodatków mieszkaniowych
• zasiłków rodzinnych
• zasiłku wychowawczego
• stypendiów

Egzekucja z nieruchomości

W przypadku egzekucji z nieruchomości wierzyciel ma trzy różne możliwości zaspokojenia swojej wierzytelności pieniężnej:

1. Przymusowe ustanowienie zastawu

Zabezpieczenie wierzytelności następuje poprzez wpis hipoteki, prawa zastawu lub prawa zabudowy na rzecz wierzyciela.

Należy pamiętać, że w ten sposób nie uzyskuje się jeszcze bezpośredniego zaspokojenia wierzyciela. Otrzymuje on jednak prawo zabezpieczenia. Wierzyciel może jedynie później, na wniosek do sądu, uzyskać przymusowy zarząd – lub licytację poprzez przymusowe zajęcie. Jeśli wierzyciel posiadał już wcześniej (umowne) prawo zastawu, wpisuje się bezpośrednio wzmiankę o egzekucji. Oznacza to, że:

• Jeśli dłużnik nie płaci, wierzyciel może natychmiast wszcząć egzekucję
• Również w przypadku innego obciążenia nieruchomości przez dłużnika lub nawet sprzedaży, wierzyciel zabezpieczył swoje prawo w rejestrze publicznym
• Nowy właściciel wie o możliwości przymusowej licytacji lub egzekucji z nieruchomości
• Wierzyciel ma pierwszeństwo przed innymi wierzycielami, którzy później zgłoszą roszczenia do nieruchomości

2. Zarząd przymusowy

Zabezpieczenie wierzytelności następuje poprzez bieżące użytkowanie nieruchomości i uzyskany w ten sposób zysk, który jest przeznaczany na pokrycie wierzytelności pieniężnej.

Do przymusowego zarządu sąd wyznacza osobę. Zarządca przymusowy jest odpowiedzialny za to, aby zamiast dłużnika dochody wpływały do wierzyciela.

3. Przymusowa licytacja

Zabezpieczenie wierzytelności następuje poprzez licytację nieruchomości. W przypadku licytacji przymusowej następuje bezpośrednie zaspokojenie poprzez zbycie nieruchomości, w wyniku czego wierzyciel otrzymuje wpływy w pieniądzach.

Egzekucja świadczeń niepieniężnych

Egzekucja naturalna obejmuje różne rodzaje egzekucji, takie jak egzekucja w celu uzyskania działań (np. eksmisja), znoszenia i zaniechania (np. w celu egzekwowania roszczeń o wydanie lub świadczenie). W tym przypadku należne działanie jest egzekwowane poprzez użycie bezpośredniego przymusu, a w przypadku niektórych egzekucji naturalnych poprzez nałożenie kar porządkowych.

Roszczenia o wydanie są egzekwowane przez komornika. Jeżeli przedmiotu podlegającego wydaniu nie można zabezpieczyć ani u zobowiązanego, ani u osoby trzeciej, wierzyciel może wnieść pozew o odszkodowanie z tytułu niewykonania zobowiązania.

Jeżeli nieruchomość ma zostać opróżniona (np. kamienica), tytuł egzekucyjny obowiązuje wobec wszystkich, którzy wywodzą od zobowiązanego prawo (w tym również członkowie rodziny). Jeżeli jednak inna osoba posiada swoje prawo niezależnie od zobowiązanego (np. własna umowa najmu), skuteczność tytułu egzekucyjnego jej nie dotyczy.

Jeśli rzecz znajduje się we współwłasności z innymi osobami, może nastąpić podział rzeczy samej w sobie lub, w drodze upłynnienia, odpowiednie roszczenie może zostać wypłacone pozostałym (współ)właścicielom.

Wybierz preferowany termin:Bezpłatna pierwsza konsultacja

Sąd właściwy

W tym przypadku rozróżnia się sąd właściwy rzeczowo i miejscowo.

Właściwość rzeczowa

Rzeczowo właściwe w pierwszej instancji dla postępowania egzekucyjnego są zawsze sądy rejonowe.

Właściwość miejscowa

Właściwość miejscowa zasadniczo zależy od ogólnej właściwości sądu zobowiązanego. W przypadku osób fizycznych bierze się zatem pod uwagę zwykłe miejsce pobytu, a w przypadku osób prawnych np. siedzibę przedsiębiorstwa. Jeżeli zobowiązany nie ma ogólnej właściwości sądu w kraju (Austrii), można skorzystać z sądu rejonowego, w którego okręgu znajduje się majątek ruchomy, na który ma być prowadzona egzekucja.

Wybierz preferowany termin:Bezpłatna pierwsza konsultacja

Koszty i opłaty

Koszty adwokackie w postępowaniu egzekucyjnym określa ustawa o taryfach adwokackich (RATG). Koszty sądowe i egzekucyjne reguluje ustawa o opłatach sądowych (GGG) i ustawa o opłatach egzekucyjnych (VGebG). Jako podstawa wymiaru przyjmuje się z reguły wysokość ściąganej (głównej) wierzytelności.

W przypadku zasądzenia kosztów, koszty adwokackie i sądowe są traktowane jako dodatkowe roszczenie (kosztowe) w toczącym się postępowaniu egzekucyjnym i ściągane przez komornika sądowego.

Krótko mówiąc: wierzyciel musi wprawdzie z góry pokryć koszty postępowania egzekucyjnego. W przypadku ściągnięcia wierzytelności opłaty sądowe oraz koszty zastępstwa prawnego ponosi ostatecznie dłużnik.

Wybierz preferowany termin:Bezpłatna pierwsza konsultacja

Zaskarżanie tytułu wykonawczego

Ponieważ w postępowaniu sądowym ustalono już zasadność roszczenia wierzyciela, zobowiązany nie może już kwestionować zasadności egzekucji co do jej treści. Byłaby to raczej kwestia środków odwoławczych w postępowaniu sądowym (tzw. postępowanie rozpoznawcze, w porównaniu z następującym po nim postępowaniem egzekucyjnym).
Można jednak podjąć działania przeciwko samemu postępowaniu egzekucyjnemu (czyli sposobowi lub podziałowi z egzekucji).

1. Zażalenie

Za pomocą rekursu można zaskarżyć określone działanie w postępowaniu egzekucyjnym. Rekurs jest środkiem odwoławczym służącym do zaskarżenia postanowienia sądu.
W szczególności można zaskarżyć postanowienia dotyczące

• umorzenia, odroczenia, kontynuacji egzekucji,
• nieruchomości lub
• zezwoleń, a także
• grzywien, aresztu i
• postępowań rozporządzających

za pomocą zażalenia.
Wyłączone jest zażalenie w sprawach dotyczących:

• Koszty
• Pomoc w postępowaniu
• opłat biegłych
• Jeśli przedmiot decyzji jest poniżej 5 000€

2. Sprzeciw

W przypadku zaskarżenia wyroku zasadniczo nie wolno powoływać się na nowe fakty jako argumenty. Opiera się to na rozróżnieniu między postępowaniem sądowym a środkami prawnymi. Gdyby można było również później przedstawiać dalsze nowe fakty, środek prawny działałby jak drugie postępowanie sądowe. To, co jest jeszcze zabronione w postępowaniu rekursowym, jest dozwolone w ramach sprzeciwu. Wyjątkowo można przedstawiać nowe fakty.

Sprzeciw służy w szczególności zaskarżeniu podziału dochodów lub wadzie w przymusowej licytacji.

Za pomocą sprzeciwu wierzyciel może również zaskarżyć podział kwot, wysokość lub rangę zgłoszonych wierzytelności.

3. Odwołanie do sędziego

Jeżeli decyzja o egzekucji została podjęta przez referendarza sądowego (zamiast sędziego) (z reguły w przypadku roszczeń pieniężnych), można wnieść środek prawny w postaci przedstawienia sprawy. Podobnie jak rekurs, kwestionuje się działanie egzekucyjne. Sprawę sporną sprawdza teraz sędzia.

4. Skarga

Jeśli chce się zakwestionować sposób przeprowadzenia czynności egzekucyjnej jako czynności urzędowej, można złożyć skargę do sądu egzekucyjnego.
Skargę dzieli się na:

• Skargę na wykonanie, którą można uwzględnić, jeśli wykonanie narusza prawo lub jest sprzeczne z instrukcją
• Skargę nadzorczą, jeśli wykonanie zostało całkowicie odmówione lub opóźnione

5. Sprzeciw

Sprzeciw może być złożony w formie nieformalnej przez dłużnika, jeśli:

• Brakuje tytułu wykonawczego wraz z potwierdzeniem wykonalności
• Dane w tytule wykonawczym nie zgadzają się z danymi we wniosku

Wynika z tego, że wierzyciel musi w terminie pięciu dni przedłożyć poprawę danych lub tytułu, aby móc skutecznie prowadzić egzekucję. W przeciwnym razie postępowanie egzekucyjne (również już wykonane czynności) zostaje umorzone. Wierzyciel może nawet ponosić odpowiedzialność za szkody, jeżeli zobowiązany poniósł z tego powodu straty majątkowe.

6. Tymczasowe wstrzymanie egzekucji

Zasadniczo nie można doprowadzić do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Również środki prawne (rekurs, zażalenie itp.) nie wstrzymują postępowania w jego obecnym stanie.
W przypadku orzeczenia o odroczeniu zasadniczo czynności już wykonane pozostają w mocy. Wyjątek od tej zasady zachodzi jednak, gdy zobowiązany

• poniósłby z tego powodu trudną do naprawienia szkodę i
• może zapewnić pełne zabezpieczenie zaspokojenia roszczenia (które ma być egzekwowane).

Ponadto muszą być spełnione dalsze przesłanki, które wynikają w szczególności z zaskarżenia samego tytułu egzekucyjnego (§42 EO). Oznacza to, że zaskarża się nie tylko sposób prowadzenia egzekucji (czynność), ale również wyrok sądowy. Tytuł, który dopiero upoważnia organy egzekucyjne do podejmowania czynności egzekucyjnych, ma zostać usunięty. Ponadto interesy wierzyciela nie mogą być zagrożone. Wynika to z dalszej przesłanki, wyważonego rozkładu interesów i zabezpieczenia, że wniosek zobowiązanego nie może być beznadziejny.

Jeżeli w międzyczasie nastąpiło już zaspokojenie wierzyciela lub uzgodniono odroczenie, również organ egzekucyjny musi odstąpić od egzekucji („wstrzymanie”). To samo dotyczy oczywiście również odwrotnego przypadku, jakim jest niewypłacalność zobowiązanego.

Pytania dotyczące powództwa o podział

1. Moja działka została przekazana zarządcy przymusowemu. Czy nigdy jej już nie odzyskam?

Tak. Odzyskają Państwo swoją działkę, jeżeli wszystkie roszczenia zostaną spłacone w inny sposób lub jeżeli zostanie wydane postanowienie sądu o umorzeniu (np. jeżeli tytuł egzekucyjny zostanie uznany za nieważny lub zawarli Państwo ugodę o innej treści).

2. Mieszkam na działce, która jest teraz objęta zarządem przymusowym. Czy muszę się wyprowadzić z rodziną?

Nie. Przez cały okres zarządu przymusowego Państwu i Państwa rodzinie należy udostępnić oddzielne mieszkanie na działce. Obejmuje ono jednak tylko niezbędne pomieszczenia mieszkalne. Jeżeli korzystali Państwo z dalszych pomieszczeń, należy je udostępnić zarządcy przymusowemu na ten czas.

3. Moja działka ma zostać zlicytowana przymusowo. Czy mogę jeszcze coś z tym zrobić?

Jeżeli roszczenia wierzyciela są uzasadnione, ma on zasadniczo prawo do wszczęcia licytacji przymusowej. Do rozpoczęcia licytacji mogą Państwo jednak jeszcze spróbować zawrzeć z nim porozumienie. Inne porozumienie dotyczące płatności może spowodować odroczenie postępowania licytacyjnego.
Jeżeli złożą Państwo takie porozumienie wraz z dowodem w sądzie w odpowiednim czasie, wniosek o odroczenie zostanie uwzględniony bez konieczności spełnienia dalszych przesłanek.
Postępowanie licytacji przymusowej może zostać wznowione dopiero po upływie trzech miesięcy. Jeżeli przez dwa lata nie zostanie złożony wniosek o kontynuację, egzekucja zostanie umorzona przez sąd w całości.